تفاوت استرس با اضطراب

تفاوت استرس با اضطراب

استرس واكنش جسماني ، رواني و عاطفي در برابر يك محرك بيروني است كه مي تواند موجب سازگاري فرد با تغييرات شود و دارای سطوح مختلفی است، شامل:

  1. استرس كم (مثبت) : فشار رواني كم در سازگاري ما نقش موثري دارد. مثلاً استرس ، دانش آموزي را كه امتحان دارد وا مي دارد كه در اتاق را ببندد و خود را از بازي و تفريح منع كند تا بتواند درس بخواند.استرس كم در وجود افراد به انگيزه و ميلي مثبت براي پيشرفت تبديل مي شود.
  2. استرس زياد (منفي) : وقتي فشار رواني شديد، مداوم و طولاني باشد موجب بروز بيماري مي گردد در استرس زياد بدن سه مرحله را پشت سر مي گذارد.

مرحله اول ) مرحله  هشدار ‌: زماني است كه بدن ما در برابر يك محرك بيروني كه تاكنون با آن مواجه نشده، قرار مي گيرد.

مرحله دوم ) مر حله  مقاومت : بدن ما با محرك يا وضعيت جديد هماهنگ مي شود.

مرحله سوم ) مرحله فرسودگي (خستگي) :‌ انسان در مقابله استرس هاي طولاني، دچار فرسودگي و خستگي مفرط مي شود، چرا كه توانايي بدن محدود است. اين خستگي گاه ممكن است به افسردگي و بيماريهاي مختلف روحي رواني و يا حتي مرگ فرد منجر شود(گرشون [1]، 2010) . برای مشخص کردن تفاوت استرس و اضطراب می توان عنوان نمود که از نظرکرکسالدی[2] ( 2009، به نقل از نریمانی و آریان پور، 1385)  استرس مي تواند بعضي از نشانه هاي زير را بوجود آورد که شدت و نوع علايم آن در افراد متفاوت است :

  1. نشانه هاي جسمي

گرفتگي يا انقباض ( گلو – سينه – شكم …)، احساس درد (در ناحيه سر – گردن – كمر) ، تپش قلب ، پرش هاي عضلاني (تيك) ، خستگي و احساس كوفتگي ، دل درد و در اصطلاح فروريختن چيزي در دل ، تعريق بدن خصوصاً در كف دست ها ، اسهال ، مشكلات خواب، ناراحتي معده و گوارش،  خشكي دهان، بي حوصلگي و خلق ناپايدار، ترس هاي مرضي بي مورد ، زود رنجي ، داشتن دلشوره بي دليل – بيقراري .

  1. نشانه هاي رفتاري

پرخاشگري  و نداشتن تمركز، جويدن ناخن، مكيدن انگشت، بازي با موي سر يا كندن پوست لب (لب گزيدن)، دندان قروچه ( ساييدن دندانها به هم) ، بي توجهي به وضع ظاهر ، پرخوري يا كم خوري – پرخوابي يا كم خوابي .

  1. نشانه هاي فكري

گيجي و شلوغي ذهن  ، اشتباهات مكرر، كم دقتي – بهانه جويي، ناتواني در به خاطر آوردن حوادث ، ضعف در تصميم گيری.

در تفکیک اضطراب از استرس باید گفت که اضطراب شامل احساس عدم اطمینان، درماندگى و برانگیختگى فیزیولوژیکى است. به‌طور کلى اضطراب یک احساس منتشر، بسیار ناخوشایند و اغلب مبهم دلواپسى است که با یک یا چند حس جسمى مانند احساس خالى شدن سر دل، تنگى قفسه سینه، طپش قلب، تعریق، سردرد و غیره همراه است. در روان شناسی، اضطراب مرحله ی پيشرفته تر استرس مزمن است، که هنگامی به صورت يک مشکل بهداشت روانی در می آيد که برای فرد يا اطرافيانش رنج و ناراحتی به وجود آورد يا مانع رسيدن او به اهدافش شود و يا در انجام کار های روزانه و عادی او اختلال ايجاد کند. در حقيقت اضطراب يك واقعه است. اين پاسخ غير ارادي به خطر ، از اولين روزهاي زندگي در ما به وجود مي آيد اما وقتي  از استرس حرف  گفته می شود ، آنچه معمولاً شرح داده می شود، يك سري نشانه ها هستند كه ممكن است از فردي به فرد ديگر متفاوت باشند ( پور افکاری ، 1388) .

[1] Gershon

[2] Kercsaldy

Author: 92