ذهن‌آگاهی چیست

ذهن‌آگاهی چیست؟
گرمر و همکارانش (2005)، ذهن¬آگاهي را آگاهي از تجربيات موجود همراه با پذيرش آنها می‌دانند. ذهن‏آگاهی يعني بودن در لحظه با هر آنچه اكنون هست، بدون قضاوت و اظهارنظر درباره¬ آنچه که اتفاق مي‌افتد؛ يعني تجربه¬ واقعيت محض بدون توضيح (سگال و همکاران، 2002). ذهن‌آگاهی، آگاهی لحظه‌به‌لحظه و بدون قضاوت و تعصب از احساسات، هیجانات و افکار است (مرکند ، 2014).
ذهن‌آگاهي به معني توجه كردن به زمان حال به شيوه‌اي خاص، هدفمند و عاری از قضاوت است (كابات- زين، 1990). ازنظر کابات- زين (1994) ذهن‏آگاهی حالتی ذهني است که در زمان حال بدون قضاوت و تعصب بر روي تجربيات متمرکز مي¬شود. ذهن‌آگاهی به توجه انگیخته شده و آگاهی از لحظه اکنون اطلاق می‌شود (والش و همکاران، 2009). هوشیاری، انعطاف‌پذیری و سازگاری ذهن نقش مهمی در سلامت ذهنی و جسمی دارد (پاولسون و همکاران، 2013).
هربرت و فورمن (2011) برخي از ويژگي‌هاي ذهن‌آگاهی كه توجه روان‌درمانگران را به خود جلب نموده‌اند، به‌این‌ترتیب معرفی می‌کنند:
• توجه
• يادگيري مشاهده‌ای: در آن فرد از طريق مشاهده آگاهانه خويشتن، نقاط قوت و ضعف خويش را پيدا نموده و به همراه تكنيك پذيرش، سعي در پذيرش آن نقاط قوت و ضعف می‌نماید.
• تمرين پذيرش: ذهن‌آگاهی پذيرش در عمل است. بازگشت به موضوع اوليه باعث پذيرش ویژگی‌های خوشايند و ناخوشايند می‌شود. پذيرش و تمرين آن باعث كاهش انتقاد نسبت به خويشتن می‌شود.
• همدلي و دلسوزي: در تمرين‌هاي ذهن‌آگاهی بودا، ايجاد بينش و دلسوزي به‌روشنی بيان می‌شود. همدلي نسبت به ديگران در ذهن‌آگاهی به‌شدت مورد توجه است و دلسوزي نسبت به خويشتن از تمرين پذيرش تجربيات درد و رنج حاصل می‌شود.
درمان‌های مبتنی بر ذهن‌آگاهی که از تمرینات بودایی‌ها برگرفته‌ شده‌اند، در روان‌درمانی معاصر جزء متداول‌ترین انواع درمان هستند (آلن و همکاران، 2006). ذهن‌آگاهی، همچنان که در منابع امروزی توصیف‌شده است، فرایندی است که به یک وضعیت روحی منجر می‌شود که از آگاهی عاری از قضاوت نسبت به اینجا، اکنون و تجربیات جاری شکل می‌گیرد و احساسات، افکار، وضعیت جسمی، آگاهی و محیط پیرامون فرد را در برمی‌گیرد، درحالی‌که فرد به آزاداندیشی، کنجکاوی و پذیرش تشویق می‌شود (کابات–زین، 2003).
بیشاپ و همکاران (2004) دو جزء اصلی ذهن‌آگاهی را متمایز کرده‌اند:
• تنظیم توجه توسط خود فرد
• جهت‌گیری نسبت به لحظه کنونی همراه با کنجکاوی، آزاد‌اندیشی و پذیرش
هدف از این کار، آموزش ماهیت اصلی ذهن به فرد و زدودن فرضیات اشتباه در خصوص منابع شادمانی اوست؛ چنین تجاربی‌ می‌توانند منجر به تغییر چشم‌انداز فرد درباره دیگران شود و احساس همدلی را در او برانگیزانند (دالایی لاما و کاتلر ، 1998؛ به نقل از هافمن، 2007). ذهن‌آگاهی، آگاهی کامل از چیزی است که در حال حاضر در جریان است، بدون فیلتر و سانسور یا قضاوت. ذهن‌آگاهی می‌تواند به هر موقعیتی آورده شود. ساده اینکه ذهن‌آگاهی شامل حصول آگاهی از ذهن و بدن و زندگی در اینجا و حالا است. درحالی‌که ذهن‌آگاهی به‌عنوان یک تمرین ریشه در نظم مراقبه‌ی بودایی باستانی قرار دارد، تمرینی جهانی است که همه می‌توانند از آن سود ببرند؛ و به‌راستی، بودن در زمان حال و آگاه بودن مفهومی ‌مهم در بسیاری از سنت‌های معنوی و روحانی از قبیل بودایی، مسیحیت، هندوییسم، اسلام، یهودیت و تائویسم دارد. در سانکسریت با عنوان (smrti) شناخته می‌شود که از ریشه‌ی کلمه‌ی smr، به معنای «به یادآوردن»، است و در پالی، زبان کتاب مقدس بودایی‌های قدیم، به‌عنوان ساتی شناخته می‌شد (کابات زین، 1980).
امروز، ذهن‌آگاهی فراتر از مرزها و ریشه‌های روحانی و معنوی خود گسترش‌یافته است و حتی فراتر از روان‌شناسی و بهزیستی روحی و هیجانی است. پزشکان آموزش تمرین ذهن‌آگاهی را برای کمک به افرادی که با استرس، درد و بیماری سروکار دارند توصیه می‌کنند. ذهن‌آگاهی به جریان اصلی غرب واردشده است و تأثیر گسترده‌ای را روی دامنه‌ی گسترده‌ای از زمینه‌ها ازجمله پزشکی، علوم عصبی، روان‌شناسی، آموزش و کسب‌وکار دارد. در کلمات والپولا راهولا، نویسنده‌ی کلاسیک بودایی «چیزی که بودا آموخت»، ذهن‌آگاهی به‌سادگی شامل مشاهده، تماشا و امتحان کردن است. شما یک قاضی نیستید بلکه یک دانشمند هستید. شما می‌توانید این رویکرد را ذر اطلاعات حسی و جهان گرداگردتان به کار بگیرید و در این جلسات ما شما را به سمت تمریناتی که تنها همین کار را انجام می‌دهد هدایت می‌کنیم. گرچه، برخی از بیشترین سودمندی‌های ذهن‌آگاهی از آزمون فرآیند ذهنی به این روش و مشاهده‌ی بی‌غرضانه به‌عنوان یک دانشمند نشأت می‌گیرد. به ‌این خاطر که این کار موجب بینش زیاد نسبت به شیوه‌های عادی تفکر می‌شود، قدرت عمیقی برای آرام کردن استرس و رنج دارد. بعد از آغاز تمرین‌های ذهن‌آگاهی، یک دوست روانشناس برای اولین بار مشاهده کرد که ذهن او دو روش برای عمل کردن دارد: گفتن و تکرار مکررات زندگی خود. قبل از اینکه او شروع به مشاهده‌ی افکار خود کند، او متوجه نشده بود که ذهن او چه مقدار مشغول بود و چه قدر او برای چیزی که در لحظه در حال اتفاق افتادن بود حاضر نبود. او گفت: «می‌توانید تصور کنید که ما تمام گفتن‌ها و تکرارهایی را که در زندگی انجام می‌دهیم در یک بطری بریزیم؟ در این صورت دیگر بحران انرژی نخواهیم داشت.» وقتی این ماجرا را برای افراد تعریف می‌کنیم آن‌ها اغلب به تأیید سر تکان می‌دهند، می‌خندند و به‌اجبار خود را در تکرار اعتراف می‌کنند. لحظه‌ی حاضر تنها مکانی است که زندگی در آن جریان دارد. خواندن عبارت سنت آگوستین نویسنده‌ی 1600 سال پیش شگفت‌انگیز است که می‌نویسد: «مردان از ارتفاع کوه‌ها و موج‌های عظیم دریا، جریانات وسیع رودخانه، وسعت اقیانوس، مدار ستارگان، به شگفتی می‌آیند و هنوز از شگفتی در مورد خود غفلت می‌ورزند.» اگرچه خیلی چیزها از زمان سنت آگوستین تغییر کرده است اما درعین‌حال خیلی چیزها نیز ثابت مانده است. چطور ممکن است که ما بعد از گذشت قرن‌ها به‌ندرت به شگفتی در وجود خود می‌نگریم؟‌این یک یادآوری گزنده است که این جزئی از حالت انسانی است که گرایش دارد ارتباطش را با شگفتی و راز آلودگی زندگی از دست بدهد (ویگینز ، 2012).
به‌عنوان یک مثال معمول، فرهنگ غربی به حدی در زندگی مادی غرق‌شده است که عشق، شفقت و سخاوت را فراموش کرده است. پادزهر ذهن‌آگاهی است: یک تمرین ساده و مستقیم از مشاهده‌ی لحظه‌به‌لحظه‌ی فرآیند ذهن و بدن از طریق آرامش و خونسردی و متمرکز کردن آگاهی بدون قضاوت. همان‌طور که شما زندگی را به‌عنوان فرآیند تغییر ثابت می‌دانید، می‌توانید شروع به کسب همه‌ی جنبه‌های تجربه کنید – لذت و درد،‌ترس و لذت – با استرس کمتر و توازن بیشتر (زیدان و همکاران، 2010).
ازآنجایی‌که ذهن‌آگاهی می‌تواند به‌عنوان یک وسیله‌ی قدرتمند برای فهم بیشتر روح و علت رنج باشد، راه مؤثری برای پایان رنج است. کتاب بودایی باستانی دهاماپادا می‌گوید: «ذهن طلایه دار همه‌ی وضعیت‌ها و حالات است. ذهن رییس است و همه آن‌ها ساخته‌ی ذهن هستند.»‌این جمله‌ی عمیق این امر را آشکار می‌کند که چه در صورت پرداختن توجه و چه آگاه بودن، ذهن دارای اهمیت و برتری است. گفته می‌شود که قصد و نیت مسئله دشوار همه‌ی اعمال است که مقاصد ما افکار، کلمات و نیازهای ما را شکل می‌دهد. اگر مقاصد سالم و بی‌خطر باشد، نتایج مفید و ماهرانه خواهد بود. به این طریق، ذهن ما، از طریق مقاصد و افکار خلق‌کننده‌های شادی و بدبختی ما هستند (ویتن و آستین ، 2008).
جملات زیر را به‌صورت متوالی برای چندین بار بخوانید و لحظه‌ای را به تأمل در آن اختصاص دهید.
1. مقاصد و نیت‌ها افکار و کلمات ما را شکل می‌دهند.
2. افکار و کلمات اعمال ما را قالب‌ریزی می‌کنند.
3. افکار، کلمات و اعمال رفتارهای ما را شکل می‌دهد.
4. رفتار حالات بدنی ما را شکل می‌دهد.
5. حالات بدنی شخصیت ما را شکل می‌دهد.
6. شخصیت ما به‌سختی تبدیل به چیزی می‌شود که شبیه آن هستیم؟

این نوشته در مقالات و پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.