مراحل رشد خودکارآمدی

مراحل رشد خودکارآمدی
مراحل رشد خودکارآمدی عبارتند از :
1- کودکی:
کارآیی شخصی به تدریج رشد می¬کند. زمانی که کودکان می¬کوشند بر محیط فیزیکی و اجتماعی¬شان اعمال نفوذ کنند، پرورش کارایی شخصی را آغاز می¬نمایند. آنها آموختن توانایی¬هایشان، مثل مهارت جسمانی، مهارت اجتماعی و توانایی زبان را آغاز می¬کنند. این توانایی¬ها تقریباٌ به طور مستمر به کار برده می¬شوند و عمدتاٌ از طریق تاثیرشان بر والدین، و محیط عمل می¬کنند. به صورت ایده آل، والدین به فعالیت¬ها و تلاش-های کودک خود برای برقرار کردن رابطه¬، پاسخ می¬دهند و محیط تحریک کننده¬ای را فراهم می¬آورند و اجازه آزادی رشد و کاووش را به کودک می¬دهند. این تجربیات اولیه کارایی ساز، برای پسرها و دخترها فرق می¬کنند. بررسی¬ها نشان داده¬اند که مردان دارای کارایی شخصی زیاد، به هنگام کودکی روابط گرمی با پدران خود داشته¬اند . مادران آنها متوقع¬تر از پدرانشان بوده و سطوح بالای عملکرد و موفقیت را انتظار داشتند . در مقابل، زنان دارای کارایی شخصی زیاد به هنگام کودکی برای سطوح بالای موفقیت از جانب پدر تحت فشار بوده¬اند. (اشنی ویند ، 1995).
2- نوجوانی:
تجربیات انتقال نوجوانی شامل کنار آمدن با درخواست¬ها و فشارها، از آگاهی جنسی گرفته تا انتخاب دانشگاه و شغل است. در هر موقعیتی که مستلزم سازگاری است، نوجوانان باید شایستگی¬های جدید ارزیابی¬های جدید از توانایی¬هایشان را ایجاد نمایند. بندورا خاطرنشان ساخت که موفقیت این مرحله انتقالی بین کودکی و بزرگسالی به سطح کارایی شخصی ایجاد شده در طول سال¬های کودکی بستگی دارد.

3- بزرگسالی:
بندورا بزرگسالی را به اوان بزرگسالی و سال¬های میانی تقسیم کرد. اوان بزرگسالی مستلزم سازگاری¬های بیشتر با مسائلی چون ازدواج، پدر و مادری و ارتقاء شغلی است. کارایی شخصی زیاد برای عملکرد موفق در این تکلیف¬ها ضروری است. افرادی که کارایی شخصی کمی دارند، نمی¬توانند با این موقعیت¬های اجتماعی برخوردی شایسته داشته باشند و احتمالاٌ از عهده سازگاری برنمی¬آیند. سال¬های میانی بزرگسالی نیز استرس¬زا هستند، به طوری¬که افراد زندگی خود را ارزیابی مجدد می¬کنند، با محدودیت¬هایشان مواجه می-شوند، و احساس کارایی شخصی خود را تصریح مجدد می¬نمایند. افراد میانسال باید توانایی¬ها ، مهارت¬ها و هدف¬های خود را ارزیابی مجدد کنند و فرصت¬های تازه¬ای را برای رشد و بیان حال بیابند.
4- پیری:
ارزشیابی¬های کارایی شخصی در پیری دشوار است. توانایی¬های ذهنی وجسمی رو به کاهش، بازنشستگی از کار فعال و کناره¬گیری از زندگی اجتماعی، دور جدیدی از خود ارزیابی را می¬طلبد. پایین بودن خودکارآمدی می¬تواند به صورت نوعی پیشگویی کام بخش تاثیر بیشتری برکارکرد جسمی و ذهنی بگذارند. اگر معتقد باشیم که دیگر کاری نمی¬توانیم انجام دهیم، پس ممکن است حتی تلاش هم نکنیم. به نظر بندورا، خودکارآمدی ما عامل مهمی در تعیین موفقیت یا شکست ما در سراسر عمر است ( به نقل از شولتز و شولتز ، 1990ترجمه سید محمدی ، 1389 ) .

این نوشته در مقالات و پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.