b (1066)

دانشگاه آزاد اسلامي
واحد دامغان
گروه تربيت بدني

پايان نامه جهت اخذ درجه كارشناسي ارشد رشته تربيت بدني و علوم ورزشي
( گرايش فيزيولوژي ورزشي)

عنوان:
تاثير مصرف سه نوع مكمل كربوهيدراتي بر ضربان قلب پايان فعاليت و بازگشت آن بعد از تمرين و زمان رسيدن به واماندگي

استاد راهنما:
دكتر عباس صادقي

استاد مشاور:
دكتر نعمت اله نعمتي

نگارش:
مرتضي طاهرخاني

تابستان 1392

نمونه فرم تصويب نامه
يرفع الله الذي آمنوا منکم و الذين اوتوالعلم درجات
قرآن کريم
كارشناسي ارشد آقاي / خانم. ……………………………………………………………………………………….
با عنوان. ………………………………………………………………………………………………………………………………………..
در جلسه مورخ. ……………………………….. تحت نظارت شوراي پايان نامه متشكل از استادان زير با درجه. ……………………………. و نمره. ………………………. مورد تأييد قرار گرفت.
1- استاد ( استادان) راهنما : نام و نام خانوادگي. ……………………………………………………………… امضاء
2- استاد ( استادان) مشاور: نام و نام خانوادگي. ………………………………………………………………. امضاء
3- داور داخل گروه : نام و نام خانوادگي. ………………………………………………………………………. امضاء
4- داور خارج از گروه : نام و نام خانوادگي. …………………………………………………………………… امضاء

دكتر شهرام رضوان بيدختي
معاون پژوهشي دانشگاه آزاد اسلامي
واحد دامغان

تقدير و تشکر
سپاس و ستايش بر خداي را جل و جلاله که آثار قدرت او بر چهره روز روشن ، تابان است و انوار حکمت او در دل شب تار درفشان،آفريدگاري که خويشتن را به ما شناساند و درهاي علم را بر ما گشود و عمري و فرصتي عطا فرمود تا بدان ، بنده ضعيف خويش را در طريق علم و معرفت بيازمايد.
اکنون که با عنايت پروردگار و به مصداق “من لم يشکر المخلوق لم يشکر الخالق ” و راهنمائيهاي اساتيد محترم، اين پايان نامه آماده گرديده است، بسي شايسته است، از استادان فرهيخته و فرزانه ، که با کرامتي چون خورشيد ، سرزمين دل را روشني بخشيدند و گلشن سراي علم و دانش را با راهنمايي‌هاي کار ساز و سازنده بارور ساختند ; تقدير و تشکر نمايم و به ويژه از:
استاد محترم آقاي دکتر عباس صادقي “استاد راهنما”
استاد ارجمند آقاي دکتر نعمت اله نعمتي “استاد مشاور”

مرتضي طاهرخاني

تابستان 92

فهرست مطالب
چکيده1
فصل اول :
طرح پژوهش
1-1 بيان مسئله2
1-2 ضرورت و اهميت پژوهش3
1-3 اهداف پژوهش5
1-4 سؤالات پژوهش5
1-5 فرضيه‌ها6
1-6 مفاهيم و واژه‌ها6
فصل دوم :
مباني نظري وپيشينه پژوهش
2-1 مباني نظري8
2-1-1تغذيه8
2-1-1-1 اهميت غذا از نظر تامين كالري10
2-1-1-2 نحوه استفاده بدن از غذا10
2-1-1-3 تركيب و هضم و جذب مواد غذايي11
2-1-1-4 هورمون كنترل كننده عمل هضم11
2-1-2 جايگاه تغذيه در ورزش13
2-1-2-1 تغذيه قبل از ورزش17
2-1-2-2راهنمايي‌هاي تغذيه‌اي قبل از مسابقه17
2-1-3 تغذيه هنگام ورزش18
2-1-4 اثر تغذيه بر ذخيره گليكوژن عضله19
2-1-4-1 افزايش ذخيره گليكوژن20
2-1-4-2بارگيري گليکوژن – نشاسته‌ي حيواني20
2-1-5 تغذيه بعد از ورزش22
2-1-6 پيشرفت در آموزش‌هاي تغذيه‌اي24
2-1-7 ضرورت نوشيدن مايعات هنگام ورزش25
2-1-7-1 زمان بندي مصرف مايعات25
2-1-7-2 ترکيب مطلوب يک نوشيدني ورزشي26
2-1-7-3 نوشيدني‌هاي ورزشي26
2-1-8 اسمولاليته27
2-1-9 كربوهيدرات‌ها30
2-1-9-1 كربوهيدرات مورد نياز32
2-1-9-2 فرايند هضم كربوهيدرات‌ها33
2-1-9-3 جذب و انتقال كربوهيدرات‌ها33
2-1-9-4 متابوليسم کربوهيدرات34
2-1-9-5 ذخيره کربوهيدراتها34
2-1-9-6 اختلالات متابوليك حاصل از مصرف كربوهيدرات‌ها35
2-1-9-7 فرايند كربوهيدرات‌ها در ورزش37
2-1-9 -8 تاثير مصرف کربوهيدرات بر فعاليت بدني38
2-1-9-11 تاثير زمان مصرف کربوهيدرات بر فعاليت بدني38
2-1-9- 12 تاثير ميزان مصرف کربوهيدرات بر فعاليت بدني39
2-1-9-13 ضرورت مصرف کربوهيدرات قبل از فعاليت بدني39
2-1-9-14 اهميت نوع کربوهيدرات40
2-1-10 ساكاريدها و انواع آن40
2-1-10-1 فروكتوز41
2-1-10-2 گالاكتوز41
2-1-10-3 گلوکز41
2-1-11 کلياتي در مورد فراهم آوري، جذب و مصرف گلوکز42
2-1-12 دي ساكاريد‌ها (قندهاي دو گانه )43
2-1-13 پلي ساكاريد‌ها (قندهاي چندگانه يا مركب)45
2-1-13-1 نشاسته45
2-1-13-2 گليكوژن46
2-1-13-3 دكسترين46
2-1-13-4 سلولز46
2-1-14 كربوهيدرات‌هاي مركب47
2-1-16 منابع انرژي براي تمرين48
2-1-17 منابع سوختي در خلال ورزش48
2-1-18 مصرف مكمل كربوهيدرات در خلال ورزش50
2-1-19 تنظيم سوخت و ساز كربوهيدرات‌ها در خلال ورزش51
2-1-19-1 توليد گلوکز كبدي51
2-1-19-2 انتقال گلوکز عضله اسلكتي52
2-1-19-3 انتقال گلوکز وابسته به انسولين53
2-1-20 اثر مصرف كربوهيدراتها در حين ورزش بر سلول‌هاي ايمني54
2-1-21 تمرينات ورزشي و حساسيت به انسولين56
2-1-22 عملكرد قبلي عروقي و سازگاري با فعاليت ورزشي57
2-1-23 اجزاي گوناگون دستگاه قلبي عروقي58
2-1-23-1 خون58
2-1- 23-2 اجزاي سلولي59
2-1-23-3 بخش مايع خون60
2-1-23-4 قلب60
2-1- 24 ارتباط کربوهيدرات با عضله قلب61
2-1- 25 سازگاري‌هاي كوتاه مدت با فعاليت ورزشي61
2-1-26 تغييرات در عملكرد قلبي هنگام فعاليت ورزشي62
2-1-27 حجم ضربه‌اي و برون ده قلبي62
2-2 پيشينه تحقيق63
2-2-1 پيشينه داخلي63
2-2-2 بيشينه خارجي64
فصل سوم :
روش شناسي پژوهش
3-1 نوع تحقيق71
3-2 روش تحقيق71
3-3 جامعه آماري71
3-4 روش جمع آوري اطلاعات72
3-5 روش تجزيه و تحليل داده‌ها72
3-6 پايايي داده‌ها73
فصل چهارم :
يافته‌هاي پژوهش
4-1 آمار توصيفي74
4-2 آمار استنباطي87
فصل پنجم :
بحث ونتيجه گيري
5-1بحث98
5-2 نتيجه99
5-3 بررسي فرضيه اصلي پژوهش100
5-4 بررسي و مشكلات پژوهش105
منابع فارسي107
منابع لاتين114

فهرست جداول
جدول 1-2- ورزشهايي كه از نظر كمبود تغذيه‌اي داراي خطر بالايي هستند17
شکل 1-2- روش‌هاي بيش جبراني ملايم (کاهش تدريجي فشار تمرين) و کلاسيک به عنوان روش‌هايي براي ذخيره‌سازي بهين? گليکوژن در کبد و عضله22
جدول 2-2- غذاهاي كربوهيدرات دار36
جدول 3-2- مقايسه درصد شيريني كربوهيدرات‌ها45
جدول 4-2- اعمال اصلي اجزاي سلولي و مايعي خون59
جدول 1-4- توزيع فراواني و درصد پراكندگي ورزشكاران به لحاظ سني75
جدول 2-4- توزيع فراواني و درصد پراكندگي ورزشكاران به لحاظ قد76
جدول 3-4-توزيع فراواني و درصد پراكندگي ورزشكاران به لحاظ وزن77
جدول 4-4-توزيع فراواني و درصد پراكندگي ورزشكاران به لحاظ BMI78
جدول 5-4-توزيع فراواني و درصد پراكندگي ورزشكاران به لحاظ چربي79
جدول 6-4- مقايسه ميانگين و انحراف معيارتعداد ضربان قلب قبل از اجراي پروتكل (ضربان قلب استراحت) در بين گروه‌هاي مورد مطالعه80
جدول 7-4- مقايسه ميانگين و انحراف معيار تعداد ضربان قلب ، (ضربان قلب بعد از 10 دقيقه گرم کردن يا ضربان شروع پروتکل اصلي) در بين گروه‌هاي مورد مطالعه81
جدول 8-4- مقايسه ميانگين و انحراف معيار تعداد ضربان قلب ، (بلافاصله بعد از اجراي پروتكل) در بين گروه‌هاي مورد مطالعه82
جدول 9-4- مقايسه ميانگين و انحراف معيار تعداد ضربان قلب ، (يك دقيقه بعد از اجراي پروتكل) در بين گروه‌هاي مورد مطالعه83
جدول 10-4- مقايسه ميانگين و انحراف معيار تعداد ضربان قلب ، (5 دقيقه بعد از اجراي پروتكل) در بين گروه‌هاي مورد مطالعه84
جدول 11-4- مقايسه ميانگين و انحراف معيار تعداد ضربان قلب ، (30 دقيقه بعد از اجراي پروتكل) در بين گروه‌هاي مورد مطالعه85
جدول 12-4-مقايسه ميانگين و انحراف معيار زمان رسيدن به واماندگي در بين گروه‌هاي مورد مطالعه86
نتيجه آزمون داده‌ها88
جدول13-4- بررسي تفاوت اثرگذاري مصرف گلوکز بر سه وضعيت ضربان قلب (پايان فعاليت ، بازگشت و زمان رسيدن به واماندگي) با تحليل واريانس همبسته89
جدول 14-4- بررسي تفاوت اثر گذاري مصرف گلوکز در آزمون واريانس همبسته90
جدول15-4- مقايسه دو به دو ميانگين اثر مصرف گلوکز با استفاده از آزمون واريانس همبسته91
جدول 16-4- بررسي تفاوت اثرگذاري مصرف فروكتوز بر سه وضعيت ضربان قلب (پايان فعاليت، بازگشت و زمان رسيدن به واماندگي ) با تحليل واريانس همبسته92
جدول 17-4- بررسي تفاوت اثر گذاري مصرف فروكتوز در آزمون واريانس همبسته93
جدول 18-493
جدول19-4- مقايسه دو به دو ميانگين اثر مصرف فروكتوز با استفاده از آزمون واريانس همبسته94
جدول20-4- بررسي تفاوت اثرگذاري مصرف ساكاروز بر سه وضعيت ضربان قلب (پايان فعاليت ، بازگشت و زمان رسيدن به واماندگي ) با تحليل واريانس همبسته95
جدول 21-4- بررسي تفاوت اثر گذاري مصرف ساکاروز در آزمون واريانس همبسته96
جدول23-4- مقايسه دو به دو ميانگين اثر مصرف ساکاروز با استفاده از آزمون واريانس همبسته97
فهرست اشکال
شکل 1-2- روش‌هاي بيش جبراني ملايم (کاهش تدريجي فشار تمرين) و کلاسيک به عنوان روش‌هايي براي ذخيره‌سازي بهين? گليکوژن در کبد و عضله22

فهرست نمودار
نمودار 1-4- درصد پراكندگي ورزشكاران به لحاظ سني75
نمودار 2-4- درصد پراكندگي ورزشكاران به لحاظ قد76
نمودار 3-4- درصد پراكندگي ورزشكاران به لحاظ وزن77
نمودار 4-4- درصد پراكندگي ورزشكاران به لحاظ BMI78
نمودار 5-4- درصد پراكندگي ورزشكاران به لحاظ چربي79
نمودار 6-4- مقايسه ميانگين تعدادضربان قلب درحين استراحت در بين گروههاي مورد مطالعه80
نمودار 7-4- مقايسه ميانگين ضربان قلب بعد از 10 دقيقه گرم کردن در بين گروههاي مورد مطالعه81
نمودار 8-4- مقايسه ميانگين ضربان قلب بلافاصله بعد از اجراي پروتكل در بين گروههاي مورد مطالعه82
نمودار 9-4- مقايسه ميانگين ضربان قلب يك دقيقه بعد از اجراي پروتكل در بين گروههاي مورد مطالعه83
نمودار 10-4- مقايسه ميانگين ضربان قلب 5 دقيقه بعد از اجراي پروتكل در بين گروههاي مورد مطالعه84
نمودار 11-4- مقايسه ميانگين ضربان قلب 30 دقيقه بعد از اجراي پروتکل در بين گروه‌هاي مورد
مطالعه85
نمودار 12-4- مقايسه ميانگين در زمان رسيدن به واماندگي در بين گروههاي مورد مطالعه86
نتيجه آزمون داده‌ها88

چکيده
امروزه اثر تغذيه به لحاظ علمي و تجربي بر روند رو به رشد ورزشکاران در حين تمرينات ورزشي و مسابقات بر همگان اثبات گرديده است. اما دسته بندي مواد مغذي و اينکه چه ميزان و در چه زماني از آن استفاده نمايند، همواره مورد بحث و بررسي قرار گرفته است. يکي از دسته‌هاي غذايي که به جهت ورزشکاران همواره توصيه مي گردد، کربوهيدرات‌ها1 مي باشند زيرا اين درشت مغذي‌ها با اثر گذاري بر عضله‌هاي ورزشکاران، در صورت مصرف صحيح به لحاظ زماني و ميزان آن، توانايي آن را دارند که موجبات واماندگي ديررس را براي عضله ورزشکاران فراهم نموده و به عبارتي زمان رسيدن به خستگي را افزايش دهند. پژوهش حاضر که به روش توصيفي – نيمه تجربي ارائه گرديده، به هدف بررسي اين موضوع که مصرف کربوهيدرات‌ها (ساکاروز ، فروکتوز و گلوکز2) بر ضربان قلب در پايان فعاليت، بازگشت آن بعد از تمرين و زمان رسيدن به واماندگي را با استفاده از مطالعه كتابخانه‌اي و مطالعه ميداني بر روي ده نفر از ورزشكاران رشته تكواندو مورد بحث و بررسي قرار دهد. و به اين لحاظ تمامي آزمودني‌ها در 5 مرحله كنترل، دارونما، ساكاروز، فروكتوز و گلوکز مورد مطالعه قرار گرفته كه نتايج تحليل واريانس همبسته بيانگر آن است كه مصرف هر سه كربوهيدارت مورد مطالعه، تفاوت معني داري بر روي نمونه‌هاي انتخابي در مقابل زماني كه هيچ گونه مصرف كربوهيدرات نداشته اند، نشان داده است. به عبارت ديگر مصرف كربوهيدارت در طولاني شدن زمان رسيدن به واماندگي نسبت به مرحله كنترل اثر مثبتي داشته، و موجبات افزايش توانايي ورزشكاران را فراهم نموده است.
كليد واژه : كربوهيدارت ، گلوکز ، ساكاروز ، فروكتوز

مقدمه
تغذيه يك بخش بسيار جالب، ‌مفيد و مهم در زندگي امروزه شمرده شده و اهداف آن گسترده و وسعت و پيچيدگي آن بسيار زياد است. با وجود مطالعات و تحقيقات فراوان در علم تغذيه، موارد مبهم و بحث انگيز بسياري هنوز در اين علم به جا مانده است. امروزه افراد بسياري به فعاليت‌هاي حركتي و ورزشي روزانه مي‌پردازند. كه اطلاعات كافي در مورد نحوه و نوع استفاده از مواد غذايي مختلف در رژيم غذايي روزانه خود را ندارند. همچنين بسياري از مشكلات و بيماري‌هاي افراد وابسته به رژيم غذايي نامناسب آنها است. بنابراين شناخت انواع مواد غذايي انرژي زا و غير انرژي زا و نحوه تقسيم بندي آنها مورد توجه است. در اين بين ورزشكاران كه نسبت به افراد عادي، از تحرك و فعاليت بيشتري برخوردارند، با شناخت دقيق از مواد غذايي مي‌توانند به نتايج بهتري دست يابند. در اين ميان كربوهيدرات‌ها به عنوان درشت مغذي‌ها از جمله موادي هستند كه مي‌توانند ورزشكاران را از يك منبع ذخيره گليكوژن بي نياز سازند. در اين بين اثر كربوهيدرات‌ها بر افزايش استقامتي عضلات ورزشكاران، امري بسيار مهم محسوب مي‌گردد كه با مصرف درست و صحيح آنها كه معمولا در برخي مواد غذايي مثل شكر، نشاسته، ذرت، كشمش و امثالهم به وفور يافت مي‌شود، نسبت به تاخير در زمان خستگي موجبات افزايش زمان تمرين خود را فراهم نمايند. بر اين اساس ورزشكاران در كنار برنامه‌هاي ارائه شده براي آمادگي، مي‌توانند با آشنايي و افزايش اطلاعات خويش در حوزه كربوهيدرات‌ها، و بكارگيري تغذيه مناسب و بهينه، تامين انرژي و سوخت كافي در جلسات تمرين و مسابقات را براي خود فراهم نمايند. در تحقيق حاضر اهتمام محقق بر آن است كه نگاهي ويژه بر كربوهيدرات‌ها در سه دسته گلوکز، فروكتوز و ساكاروز را داشته و اثرات آنها را بر تمرين ورزشكاران چه به لحاظ تئوري و چه از ديدگاه علمي و ميداني مورد بحث و بررسي قرار دهد.

1-1 بيان مسئله
تحقيقات نشان داده‌اند که تخليه ذخاير گليکوژن عضله سبب محدوديت مدت زمان اجراي عملکرد ورزشي مي شود و خستگي در ورزشکاران بر اجراي عملکرد تاثير منفي دارد و کربوهيدرات در به تاخير انداختن خستگي مفيد است. در ادبيات علمي موجود در مورد فوايد نوشيدني‌ها و مکمل‌هاي ورزشي بر بهبود عملکرد استقامتي توافق نظر زيادي وجود دارد، که بيشتر تحقيقات، فوايد ترکيبات مختلف موجود در نوشابه‌هاي ورزشي و مکمل‌ها را در بهبود عملکرد استقامتي گزارش کرده اند. و خاطرنشان کرده‌اند که حداکثر فوايد از نوشيدني‌هاي محتوي قند 8-6 در صد بدست مي‌آيد. و اين غلظت به جاي فروکتوز، بايد متشکل از گلوکز، ساکاروز و يا پليمرها‌ي گلوکز باشد. اين ترکيبات (پليمرها‌ي گلوکز) سريعتر از فروکتوز جذب شده و سبب بهبودي بيشتر عملکرد مي‌شوند.(ابيرلي3،2011)
در تحقيقي(بيات و همکاران،1384) تاثير مصرف مکمل‌هاي کولين، عصاره گياه سيج، اسيدهاي آمينه شاخه دار و گلوکز بر عملکرد عضلاني و برخي از مکانيسم‌ها و محل‌هاي احتمالي ايجاد و بروز خستگي محيطي مورد بررسي قرار گرفت. آزمودني‌ها برنامه ورزشي خاص فوتبال يا دوهاي رفت و برگشت شديد متناوب تا خستگي را انجام دادند. طي سه مرحله قبل از مصرف مکمل‌ها، نيمه اجراي برنامه ورزشي و بلافاصله بعد از اتمام برنامه ورزشي 3 بار از سياهرگ بازويي آزمودني‌ها هر بار 5 سي سي نمونه خوني گرفته شد. در همان فاصله‌هاي زماني، آزمودني‌ها تستي را که ميزان احساس خستگي و توانمندي را اندازه گيري مي کند، انجام دادند و زمان فعاليت تا بروز خستگي و ميزان درک فشار کار نيز در مرحله آخر برنامه ورزشي اندازه گيري شد. يافته‌هاي تحقيق حاضر نشان مي دهد مصرف مکمل‌هاي کولين و عصاره گياه موجب افزايش سطح کولين و استيل کولين و فعاليت نورون‌هاي کولينرژيک و در نتيجه حفظ توان انفجاري بي هوازي، کاهش ميزان احساس واماندگي، افزايش ميزان احساس توانمندي، افزايش زمان فعاليت بدني تا بروز خستگي و کاهش درک فشار کار بازيکنان فوتبال مرد بزرگسال مي شود.
بنابراين با استفاده از اين تحقيقات، اثرات ارگوژنيکي سه نوع مکمل کربوهيدراتي بر ضربان قلب پايان فعاليت و بازگشت آن بعد از تمرين، وزمان رسيدن به واماندگي مورد بررسي قرار مي‌گيرد و با شفاف سازي صحت و يا كذب اثرات ادعا شده و اينکه چه نوع مکمل کربوهيدراتي ميتواند موثر واقع شود تا زمينه‌هاي مناسب جهت تجويز و يا رد استفاده از اين نوشيدني‌ها و شايد ساير نوشيدني‌هايي که حاوي ترکيبات يکساني با آنها هستند، در ورزشکاران رده‌هاي مختلف ملي، استاني و باشگاهي فراهم مي‌گردد.

1-2 ضرورت و اهميت پژوهش
انجام فعاليت‌هاي ورزشي برخلاف دوران گذشته، صرفا به برخي اعمال و رفتارهاي ورزشكاران در حين تمرين و مسابقه خاتمه نمي يابد، ‌بلكه امروزه ورزش با قبول قالب علمي براي خود در كنار تجربه، سعي در گسترش و تكميل حلقه‌هاي تشكيل دهنده خود مي باشد. در اين ميان علم تغذيه نيز به كمك ورزش شتافته و با توسعه شاخه‌هاي خود، به عنوان يكي از عوامل مهم موفقيت ورزشكاران، چه در شرايط تمرين و چه در شرايط مسابقه مي‌باشد. در اين ميان كربوهيدرات‌ها به عنوان يكي از منابع غني ايجاد انرژي براي ورزشكاران محسوب مي‌گردد زيرا اين مواد به جهت اثرگذاري بر روي عضلات ورزشكاران، موجب مي‌گردند تا عضله‌ها ديرتر خسته شده و ميزان فعاليت ورزشي افزايش يابد. از سويي ديگر معمولا ورزشكاران و به شكل موردي آن، ورزشكاران ايراني، آن ميزاني كه از رشته‌هاي ورزشي مورد علاقه خود اطلاع دارند، در خصوص علم تغذيه و علي الخصوص كربوهيدرات‌ها چندان اطلاع مهمي نداشته و شايد حوزه اطلاع آنان در حد مصرف نوشيدني‌هاي انرژي زا و برخي مواد قندي محدود گردد. اما در عالم واقع، جايگاه كربوهيدرات‌ها و فراواني آنان در برخي مواد غذايي و همچنين ميزان و نحوه اثربخشي آنان بر روي عضله‌ها و همچنين زمان مصرف، از جمله مواردي است كه شايد كمتر ورزشكاري در مورد آن به ميزان رشته ورزشي خود آگاهي داشته باشد. لذا اهميت استفاده صحيح و به موقع از كربوهيدرات‌ها از جمله عواملي است كه موجب گرديد پژوهش حاضر موضوع كربوهيدرات‌ها را مورد بحث و بررسي قرار دهد. از سويي ديگر، از آنجايي كه ورزش كشور به جهت كسب افتخارات در رشته‌هاي گوناگون در ميادين جهاني اعم از المپيك و… و سوق يافتن برنامه ريزي‌هاي ورزشي به سوي قهرمان پروري، لزوم افزايش و ارتقاء ورزشكاران در خصوص شناخت دقيق از كربوهيدرات‌ها و نحوه مصرف و ميزان بازدهي آنان، ‌از ضروريات پژوهش حاضر مي‌باشد، اهتمام محقق بر آن است كه با ديدگاهي علمي به موضوع پرداخته و دغدغه‌هاي علمي در اين خصوص تا حد امكان مرتفع گردد.

1-3 اهداف پژوهش
الف).هدف کلي
تعيين اثر سه نوع مکمل کربوهيدراتي بر ضربان قلب پايان فعاليت، بازگشت آن بعد از تمرين و زمان رسيدن به واماندگي

ب).اهداف اختصاصي
1- تعيين اثر مصرف گلوکز 8 درصد بر ضربان قلب پايان فعاليت و بازگشت آن بعد از تمرين و زمان رسيدن به واماندگي.
2- تعيين اثر مصرف فروکتوز 8 درصد بر ضربان قلب پايان فعاليت و بازگشت آن بعد از تمرين و زمان رسيدن به واماندگي.
3- تعيين اثر مصرف ساکاروز 8 درصد بر ضربان قلب پايان فعاليت و بازگشت آن بعد از تمرين و زمان رسيدن به واماندگي.

1-4 سؤالات پژوهش
سوال اصلي
آيا سه نوع مکمل کربوهيدراتي (گلوکز ، فروكتوز ، ساكاروز ) بر ضربان قلب پايان فعاليت، بازگشت آن بعد از تمرين و زمان رسيدن به واماندگي در ورزشكاران رشته تكواندو اثر گذار است؟

سوال فرعي
آيا مصرف گلوکز 8 درصد بر ضربان قلب پايان فعاليت و بازگشت آن بعد از تمرين و زمان رسيدن به واماندگي در ورزشكاران رشته تكواندو اثر گذار است. ؟
آيا مصرف فروکتوز 8 درصد بر ضربان قلب پايان فعاليت و بازگشت آن بعد از تمرين و زمان رسيدن به واماندگي در ورزشكاران رشته تكواند اثر گذار است. ؟
آيا مصرف ساکاروز 8 درصد بر ضربان قلب پايان فعاليت و بازگشت آن بعد از تمرين و زمان رسيدن به واماندگي در ورزشكاران رشته تكواندو اثر گذار است.؟

1-5 فرضيه‌ها
1- مصرف گلوکز بر ضربان قلب پايان فعاليت و بازگشت آن بعد از تمرين و زمان رسيدن به واماندگي تاثير معني داري دارد.
2- مصرف فروکتوز بر ضربان قلب پايان فعاليت و بازگشت آن بعد از تمرين و زمان رسيدن به واماندگي تاثير معني داري دارد.
3- مصرف ساکاروز بر ضربان قلب پايان فعاليت و بازگشت آن بعد از تمرين و زمان رسيدن به واماندگي تاثير معني داري دارد.

1-6 مفاهيم و واژه‌ها
كربوهيدارت‌ها: كربوهيدرات‌ها از اولين مواد غذايي هستند كه ساختمان شيميايي آنها مشخص شد. اين ماده غذايي در تغذيه انسان ارزش بسيار بالايي دارد و از كربن، هيدروژن و اكسيژن تشكيل شده است. نسبت هيدروژن به اكسيژن در تمام كربوهيدرات‌ها 2 به 1 است.

مونوساكاريدها: ساده ترين واحد ساختماني كربوهيدراتها، مونوساكاريد است كه عبارتند از: گلوکز ، فروكتوز و گالاكتوز.

گلوکز: يا دكستروز تنها كربوهيدارتي است كه در گردش خون عمومي بدن يعني پلاسما و گلبولهاي قرمز خون وجود دارد و به آن اصطلاحا قند خون مي نامند.

فروكتوز: شيرين ترين قند ساده محسوب مي‌شود و در ميوه جات و عسل به وفور يافت مي‌شود.
ساكاروز: ساكاروز يا قند معمولي در اغلب غذاها به خصوص چغندر قند، عسل و ارزن موجود است. در اثر عمل هيدروليز به گلوکز و فروكتوز تبديل مي‌شود و در دسته دي ساكاريد‌ها قرار دارد.

سازماندهي پژوهش
پژوهش حاضر در پنج فصل تنظيم گرديده است كه هدف اصلي آن بررسي اثر كربوهيدرات‌ها بر تمرينات ورزشي ورزشكاران رشته تكواندو مي‌باشد. در فصل اول به كليات تحقيق پرداخته شده است در فصل دوم به ادبيات نظري پژوهش پرداخته شده است و ضمن بررسي نقش تغذيه در ورزش، به اثر كربوهيدرات‌ها بر روند حركتي و ورزشي ورزشكاران پرداخته شده است و در فصل سوم روش تحقيق مورد بررسي قرار گرفته و در فصل چهارم يافته‌هاي ميداني مورد تجزيه و تحليل قرار گرفته است و فصل پنجم نيز به بحث و نتيجه گيري اختصاص يافته است.

مقدمه
تغذيه در ورزش، در دير زمان صرفا به عنوان يك عامل به جهت قوي نمودن ورزشكاران محسوب مي‌گردد ولي با پيشرفت علوم تغذيه و علوم ورزشي، رابطه بين موفقيت ورزشكاران و نوع تغذيه آنان به صورت علمي اثبات گرديد. و اين سرآغاز حركتي علمي در راستاي شناخت بيشتر از اين رابطه مي‌باشد. لذا با دسته بندي نمودن تغذيه ورزشكاران به دسته‌هاي چربيها،‌ لپيدها و كربوهيدرات، گامي بزرگ در راستاي موفقيت ورزشكاران برداشته شد. لذا از آنجايي كه بررسي يك موضوع علمي، بدون در نظر گرفتن مباحث نظري آن، امري مشكل به نظر مي‌رسد، لذا بر اين اساس در فصل حاضر تمام تلاش بر آن استوار گرديده است كه تا با بررسي مسائلي از قبيل اهميت غذا و كالري، جايگاه تغذيه در حين و بعد ورزش و بررسي علمي كربوهيدرات، موضوع تحقيق مورد بحث و بررسي قرار مي گيرد.

2-1 مباني نظري
2-1-1تغذيه
در دنياي امروز مسئله تغذيه و رابطه آن با سلامتي و بهداشت بدن اهميت اساسي يافته است. زيرا پايه و بنيان يك زندگي موفق و سرشار از تلاش و سازندگي را تشكيل مي‌دهد. بشر در طول تاريخ هميشه توجه زيادي به پرورش قواي جسماني داشته و به آمادگي جسماني جدا از تغذيه مطلوب نگاه نمي‌كرد.
حقايق تاريخي نشان مي‌دهد كه در گذشته بشر براي كسب غذا و مقابله با دشمنان، مجبور بود كه از نظر جسماني قوي باشد و غالباً آمادگي بدني خود را در مراسم عبادي، جشن‌ها و رقص‌ها حفظ مي‌كرد. در مورد غذاي مطلوب و آمادگي جسماني عقايد خرافي زيادي وجود داشت. در يونان باستان ورزشكاران، معروف به نمايندگان سلامتي و قدرت بودند. بنابراين توجه به آمادگي جسماني اهميت ويژه‌اي داشت. و به عنوان وسيله‌اي جهت درمان ناتواني و امراض مورد توجه قرار گرفت. در محل‌هايي به نام ژينمازيوم4 به تمرينات مختلف مشغول مي‌شدند و از طريق پرداختن به ژيميناستيك و توجه به غذا، جهت رسيدن به سلامتي خود اهميت ويژه‌اي مي‌دادند. (براري،1389)
در طول پنجاه سال اخير بشر پي برد كه سوء تغذيه، علت بسياري از بيماري‌ها و همچنين تغذيه مناسب منجر به پيشرفت در فعاليت‌هاي ورزشي و افزايش عملكرد ورزشي مي‌شود. تغذيه مناسب مصرف ويتامين‌هاي مختلف، مواد پروتئيني و دوپينگي توسط ورزشكاران نشان دهنده اعتقاد آنان به اثرات تغذيه در آمادگي جسماني است.
به بيان ديگر رژيم غذايي را مي‌توان به عنوان عامل مساعد كننده و تمرين‌هاي ورزشي را به عنوان عامل تسريع كننده به حساب آورد. بنابراين رعايت مجموعه عوامل فوق جهت كسب آمادگي جسماني لازم و ضروري مي‌باشد. بزرگ ترين ثروت جهان، بدون تندرستي بي ارزش است. كليه فعاليت‌هاي انسان در طول حيات مستلزم صرف انرژي است. و بدون صرف انرژي عضلات قادر به انقباض نيستند. پيشرفت و شناخت انسان راجع به تغذيه و ايجاد انرژي و تلاش جهت بالابردن توان جسمي و كسب امادگي جسماني به آنجا رسيد كه به موادي كه امروزه دوپينگ ناميده مي‌شود پناه آورده اند.
تغذيه عبارت است از مجموع اعمالي كه موجود زنده مي‌تواند بوسيله آن فعل و انفعالات و احتياجات حياتي خود را برآورده سازد. بعبارت ديگر تغذيه عبارتست از يك سلسله اعمالي كه به جذب مواد و ازدياد توده جسم زنده منتهي مي‌شود. علم تغذيه عبارتست از رساندن مواد غذايي به بدن به مقادير متناسب و انتخاب انواع غذاها به نحوي كه احتياجات روزانه انسان به مواد مغذي برآورده شود. به عبارت ديگر علم تغذيه در زمينه چگونگي عمل مواد مغذي و ارتباط آنها با يكديگر و تناسب مقادير آنها در سلامتي و بيماري بحث و گفتگو مي‌كند. تغذيه مشتمل بر اعمالي است كه موجود زنده بوسيله آن مواد غذايي را مي‌خورد؛ هضم مي‌كند؛ جذب مي‌نمايد؛ انتقال مي‌دهد؛ استفاده مي‌كند و دفع مي‌نمايد. بعلاوه تغذيه با عوامل اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي و رواني تهيه غذا و غذا خوردن سروكار دارد. مواد پس از جذب شدن تحت تغييرات مختلفي قرار مي‌گيرند كه به مجموع آنها سوخت و ساز يا متابوليسم مي‌گويند. قسمتي از متابوليسم كه سبب رشد و ترميم بافتها مي‌شود فرايندهاي آنابوليك يا آنابوليسم ناميده مي‌شود. در بخش ديگر سوخت و ساز معمولا مواد غذايي جهت كسب انرژي شكسته مي‌شوند و اين عمل را كاتابوليسم مي‌نامند.
كاتابوليسم به دو شكل بروز مي‌كند:
1- كاتابوليسم خارجي كه عبارتست از تجزيه مواد غذايي بلافاصله پس از جذب آنها به داخل بدن.
2- كاتابوليسم داخلي كه عبارت است تجزيه موادي كه قبلا در عمل آنابوليسم به بافتهاي بدن تبديل شده اند. (بمبئي چي ،1387)

2-1-1-1 اهميت غذا از نظر تامين كالري
جهت تامين اعمال حياتي بدن مانند تنفس، گردش خون و حركات عضلاني و انجام كار و فعاليتهاي روزانه، انسان نياز به انرژي دارد. كالري واحد انرژي محسوب مي‌گردد، و به آن دسته از عوامل مغذي كه قادر به توليد انرژي باشند نيز عوامل مغذي كالري زا گفته مي‌شود. اين عوامل عبارتند از كربوهيدرات‌ها، چربي‌ها و پروتئين‌ها. انرژي مورد نياز سلول زنده از اكسيداسيون عوامل مغذي كالري زا حاصل مي‌شود. از اكسيداسيون هر گرم كربوهيدرات و پروتئين حدود 4 كيلو كالري و هرگرم چربي 9 كيلو كالري انرژي حاصل مي‌شود.
مواد غذايي برحسب تامين انرژي به دو دسته تقسيم مي‌شوند: مواد غذايي انرژي زا و يا مواد آلي كه عبارتند از كربوهيدرات‌ها، چربي‌ها و پروتئين‌ها و مواد غذايي غير انرژي زا كه وجودشان براي بدن ضروري است عبارتند از ويتامين‌ها، مواد معدني و آب. كه البته از آنجايي كه موضوع پژوهش در خصوص كربوهيدرات‌ها مي‌باشد به جهت جلوگيري از اطاله كلام، صرفا به مبحث كربوهيدرات‌ها خواهيم پرداخت. البته قبل از ورود به بحث اصلي، يادآوري برخي نكات ضروري به نظر مي‌رسد. (مرگان، 1384)

2-1-1-2 نحوه استفاده بدن از غذا
غذا براي انسان اعمال بسياري انجام مي‌دهد، در موقع غذا خوردن بدون توجه به خاصيت و اهميت تغذيه‌اي آنها با توجه به عواملي مثل سير شدن و ارزش رواني آنها، نوع و مقدار و زمان مصرف غذاها را تعيين مي‌نماييم. اعمال اصلي مواد غذايي عبارتند از : 1- توليد انرژي 2- رشد و ترميم بافت‌ها 3- تنظيم اعمال بدن.
مواد غذايي در بدن به لحاظ تقسيم بندي وظايف به شرح زير عمل مي‌نمايند:
1- منبع انرژي : مواد غذايي كه در تامين انرژي در بدن نقش دارند عبارتند از كربوهيدارت‌ها، ليپيدها، پروتئين‌ها، ،ويتامين‌ها و مواد معدني.
2- رشد و ترميم بافتها.
3- تنظيم فرايندها. (بمبئي چي ،‌1387)

2-1-1-3 تركيب و هضم و جذب مواد غذايي
به طور كلي انسان به انواع مواد غذايي احتياج دارد و مطالعه تركيبات متنوع غذاها به خوبي نشان مي‌دهد كه ميان غذا و احتياجات مداوم بدن انسان تناسب كامل وجود دارد.
باكتري‌ها در روده، ‌مواد غذايي هضم نشده باقيمانده را كه تنها حدود پنج درصد مواد غذايي مفيد دارد تخمير مي‌كند. باكتري‌هاي موجود در روده، مقدار كمي ويتامين‌هاي K و بيوتن مي‌سازد كه در مرحله بعد جذب خون مي‌شود. تخمير باكتريايي روزانه حدود 500 ميلي ليتر گاز توليد مي‌كند. اين گاز شامل: هيدروژن، نيتروژن، متان، ‌سولفيد هيدروژن و دي اكسيد كربن است. ميزان كم اين گازها تاثيرات جسماني خاصي بر بدن ندارند اما گازهاي اضافي مي‌تواند باعث دردهاي شديد شكمي شود كه اغلب در اثر مصرف مقدار زياد حبوبات با محصولات لبني به وجود مي‌آيند. چنين غذاهايي به شكل قندهاي هضم، به مقدار بيشتر از حد طبيعي گازهاي روده‌اي ايجاد مي‌كند. كيموس تنها ترشح مهم روده بزرگ است. كه از ديواره روده‌اي محافظت كرده و به حفظ حالت مدفوع نيز كمك مي‌كند. (برونر،1383)

2-1-1-4 هورمون كنترل كننده عمل هضم
چهار هورموني كه عمل هضم را تنظيم مي‌كند عبارتند از: گاسترين، سكرتين، كوله سيستوكينين و پپتيد مهار كننده گاستريك، ‌بقيه جنبه‌هاي مهم عملكرد روده – معده‌اي را كنترل مي‌كنند. اين تركيبات مختلف از سلول‌ها با پايانه‌هاي عصبي در كل مجراي معده – روده‌اي پخش مي‌شوند و تاثير خود را بر سلول‌هاي نزديك مي‌گذارند.
هيدروليز نشاسته وقتي شروع مي‌شود كه غذا وارد دهان مي‌شود. غدد بزاقي كه در زير فك قرار گرفته اند دائما مواد كيموس نرم كننده‌اي ترشح مي‌كند كه با ذرات غذا در حين جويدن تركيب مي‌شود. آنزيم الفا – آميلاز بزاقي يا پتيالين به نشاسته حمله كرده و آن را به مولكول‌هاي گلوکزي با اتصال كوچكتر و دي ساكاريد ساده تر كه آنزيم مالتوز را تشكيل مي‌دهد، مي‌شكند. وقتي مخلوط غذا – بزاق وارد معده بسيار اسيدي شد، نشاسته اضافي شكسته مي‌شود. اما اين عمل خيلي زود پايان مي‌يابد. زيرا آميلاز بزاق در PH پايين مايع معده بي اثر مي‌شود. (براري ،1387)
غذاي وارد شده به محيط قليايي، در بخش دوازدهه و روده كوچك به آميلاز لوزالمعده برخورد مي‌كند آنزيمي قوي كه از پانكراس آزاد شده است. اين آنزيم در اتصال به آنزيم‌هاي ديگر، هيدروليز نشاسته را به رشته‌هاي انشعابي كوچكتر مولكول‌هاي گلوکز تبديل مي‌كند. عمل آنزيم بر سطح سلول‌هاي مربوط به لبه تماس لومن روده اي، مرحله پاياني هضم كربوهيدرات را كامل مي‌كند تا آن را به شكل مونوساكاريد ساده دربياورد. براي مثال، آنزيم مالتاز را به جاي گلوکز مي‌شكند. ساكاراز، ساكاروز، را به قندهاي ساده گلوکز و فروكتوز تجزيه مي‌كند. لاكتاز، لاكتوز را به گلوکز مي‌شكند. انتقال فعال در پرزها و ميكروپرزهاي روده اي، مونو ساكاريدها را جذب مي‌كند. جذب گلوکز و گالاكتوز به وسيله فرايند انتقال فعال وابسته به سديم صورت مي‌گيرد. اختلاف الكتروشيمايي كه با انتقال سديم ايجاد شده جذب اين مونوساكاريدها را افزايش مي‌دهد. (براري،1387)
اگر آنزيم‌هاي روده‌اي و پرزهاي آنها مبتلا به بيماري شوند، شايد چند هفته طول بكشد تا عملكرد طبيعي خود را شروع كنند. براي مثال وقتي مقدار آنزيم هضم كننده تغيير كند؛ كربوهيدرات‌ها نمي توانند كاملا شكسته شوند. يك فرد در حال بهبود بيماري اسهال تحمل به لاكتوز موقتي را تجربه مي‌كند و بايستي از مصرف فراورده‌هاي لبني كه حاوي لاكتوز هستند منع شود. ميزان غلظت لاكتوز مناسب كه در حال تشكيل مجدد است به شخص اين امكان را مي‌دهد تا بدون هيچ مشكل و عوارضي دوباره از اين قند استفاده كند. حدود 70 درصد از جمعيت جهان از مقدار كاهش يافته لاكتاز روده‌اي رنج مي‌برند كه به هضم قندهاي موجود در شير كمك مي‌كند.
سلول‌هاي اپي تليال روده كوچك، مونوساكاريدها را به داخل جريان خون تخليه مي‌كند و به كمك مويرگها به سياهرگ كبدي كه مستقيما به كبد ريخته مي‌شود، انتقال مي‌يابد. كبد بخش بزرگي از گلوکز و معمولا كل گالاكتوز و فروكتوز را جذب مي‌كند بافت‌هاي احشايي جانبي تحت تاثير انسولين، گلوکز باقيمانده را جذب مي‌كنند. (محمدي‌ها،1374)
انتقال جريان خون از مجراي معدي – روده‌اي از طريق مسير باب كبدي صورت مي‌گيرد. جريان خون انشعابي از روده كوچك مستقيما از قلب عبور نمي كنند. در عوض گردش خون روده‌اي تا كبد جريان مي‌يابد. و قبل از آنكه وارد جريان خون اصلي شوند، تغييراتي بر مواد غذايي ايجاد مي‌كند. جريان خون باب كبدي نيز خون را از پروتئين‌هاي موجود در معده و پانكراس به سمت خود مي‌كشد.
كولون، خط پايان كربوهيدرات‌ها از جمله مواد فيبري مي‌باشد. بيشتر هضم و جذب آب در اين نقطه انجام مي‌گيرد. سپس حركت‌هاي كرمي شكل محتويات نيمه جامد باقيمانده (مدفوع) را به طرف مقعد مي‌كشاند تا مدفوع از مقعد خارج شود. مصرف فيبر غذايي بسيار زياد مي‌تواند باعث شود مدفوع كاملا نرم شود. به طوريكه استفاده از فيبر غذايي نامناسب مدفوع را فشرده تر مي‌كند. فشار زياد حين تخليه مدفوع از مقعد مي‌تواند به بافت‌هاي نرم آسيب برساند و سپس پارگي رگ‌هاي خوني در ناحيه مقعد شود. كه به آن بواسير يا همروئيد گفته مي‌شود. كه در اثر اتساع واريسي شبكه سياهرگي بواسيري بالايي يا پاييني به وجود مي‌ايد و ممكن است خونريزي و هموروئيدي نياز به جراحي داشته باشد. افزايش مواد غذايي فيبري غالبا سبب كاهش يبوست و علائم هموروئيدي مي‌شود. (محمدي‌ها،1374)

2-1-2 جايگاه تغذيه در ورزش
يكي از مهم ترين جنبه‌هاي تغذيه‌اي در ارتباط با ورزشكاران،‌ كه از اولين مسابقات يونان باستان به آن توجه شده است، نياز فزاينده به انرژي است. ورزشكاران درگير در فعاليت‌هاي سنگين بدني در مقايسه با افراد كم تحرك يا غير فعال، به مواد غذايي بيشتري نياز دارند. هزينه انرژي يك مرد يا زن بزرگسال كم تحرك، روزانه در حدود 1800 تا 2800 كالري است. فعاليت بدني از طريق تمرين يا مسابقه، هزينه انرژي روزانه را از 500 تا بيش از 1000 كيلو كالري در ساعت بسته به آمادگي جسماني، مدت، ‌نوع و شدت ورزش، افزايش مي‌دهد. به همين دليل، ورزشكاران براي تامين انرژي لازم، بايد از طريق افزايش مصرف مواد غذايي بر اساس سطح هزينه انرژي روزانه، نسبت به انرژي مصرفي خود سازگاري پيدا كنند. افزايش مصرف مواد غذايي بايد از نظر درشت مغذي‌ها (كربوهيدارت‌ها، چربي و پروتئين ) و ريز مغذي‌ها (ويتامين‌ها، مواد معدني و عناصر كمياب) از سطح متعادلي برخوردار باشد. با اين حال اين كار هميشه سازنده نيست. ويژگي تعداد زيادي از رويدادهاي ورزشي شدت بسيار بالاي آنها مي‌باشد. در نتيجه، هزينه انرژي در طول يك دوره كوتاه ممكن است بي نهايت بالا باشد. براي مثال هزينه انرژي دوي ماراتن در حدود 2500 تا 3000 كيلوکالري است.(نيوشلمن5،1983).
با توجه به زمان مورد نياز براي اتمام دوي ماراتن، چنين فعاليتي مي‌تواند در ورزشكاران آماتور يا غير حرفه‌اي حدود 750 كيلوكالري در ساعت، و در ورزشكاران حرفه‌اي كه تقريبا 2 تا 5/2 ساعت مي‌دوند، معادل 1500 كيلوكالري در ساعت هزينه انرژي ايجاد كند. يك مسابقه دوچرخه سواري حرفه‌اي مانند تور فرانسه حدود 6500 كيلو كالري در روز هزينه انرژي دارد. اين رقم هنگام ركاب زدن در كوهستان تا حدود 90000 كيلو كالري در روز افزايش خواهد يافت. (براري،1389)
به دليل اينكه درزمان فعاليت‌هاي بدني شديد، فرايندهاي هضم و جذب مختل مي‌شوند، جبران چنين هزينه انرژي بالايي از طريق خوردن مواد غذايي معمولي براي ورزشكاران درگير در اين رقابتها مشكلاتي را در پي خواهد داشت. اين مشكلات به روزهاي مسابقه محدود نمي شوند بلكه در خلال روزهاي تمرين شديد نيز هزينه انرژي بالاست. در چنين شرايطي ورزشكاران تمايل زيادي به خوردن غذاهاي بين وعده‌اي دارند كه غالبا از وعده‌هاي غذايي كوچك و سرشار از انرژي تشكيل شده اند. اما از نظر پروتئين و ريزمغذي‌ها داراي سطح پاييني مي‌باشند. بنابراين در بيشتر موارد رژيم غذايي نامتعادل مي‌شود. مواد غذايي و نوشيدني‌ها كه به آساني قابل هضم اند و به سرعت جذب مي‌شوند، شايد بتوانند اين مشكل را حل كنند.( برونس،1388 ).
هنگام فعاليت‌هاي ورزشي استقامتي، بدن از ذخاير انرژي (چربي ذخيره شده در بافت چربي و كربوهيدرات‌هاي ذخيره شده به شكل گليكوژن در كبد و عضله) نيز استفاده مي‌كند. علاوه بر اين به به دليل استرسهاي متابوليكي و مكانيكي مقادير اندكي پروتئين (در كبد، مسيرهاي روده اي- معده‌اي و عضله ) تجزيه خواهد شد. كه قاعدتا اين گونه از دست رفتن مواد از بدن بايد از طريق جايگزين كردن مواد مغذي لازم جبران شوند. هم زمان گرما توليد خواهد شد كه به ميزان زيادي از طريق ترشح و تبخير عرق دفع خواهد شد. در نتيجه مايعات و الكتروليت‌ها از دست خواهند رفت.
تعريق زياد بدن و در نتيجه كم آبي شديد، موجب اختلال گردش خون و انتقال گرما مي‌گردد. كه نهايتا به درماندگي گرمايي منجر مي‌شود و ممكن است براي سلامتي بدن مضر باشد. عدم جايگزين كافي كربوهيدرات‌ها ممكن است به هيپوگليسمي، خستگي مركزي ، و درماندگي منجر شود. البته دريافت ناكافي پروتئين باعث از دست رفتن پروتئين، به ويژه پروتئين عضله شده متعاقبا باعث تعادل منفي نيتروژن و كاهش عملكرد مي‌شود. (برونس ،1388)
اين نتايج نشان ميدهد كه نياز به مواد غذايي و مايعات، بايد بر اساس سطح فعاليت بدني و فعاليت ورزشي تامين شوند. نوع، شدت و مدت فعاليت ورزشي تعيين خواهد كرد كه كدام شاخص تغذيه‌اي و كدام نوع رژيم غذايي به ويژه در مرحله آماده سازي رقابت و بازسازي مي‌تواند مورد استفاده قرار گيرد.
مشكلات مرتبط با افزايش نياز به مواد غذايي و نوشيدني‌ها، و ميزان غذاي لازم براي تامين اين نياز، نه تنها براي ورزشكاران حرفه اي، بلكه براي افراد عادي نيز يك نگراني به حساب مي‌آيد. اين موضوع در فعاليت با شدت‌هاي مطلق يكسان، ‌به ويژه براي گروه دوم (افراد عادي) اهميت دارد. چرا كه آنها در معرض استرس و تعريق بيشتري قرار دارند، از کربوهيدرات (CHO) به عنوان سوخت عضلاني بيشتر استفاده مي‌كنند. پروتئين بيشتري تجزيه و مصرف مي‌كنند و آهسته تر به حالت اوليه برمي گردند. افراد بسيار ورزيده در مقايسه با افراد عادي، مقرون به صرفه تر فعاليت مي‌كنند و انرژي كمتري براي به دست آوردن يك برون ده كاري معين صرف مي‌كنند. بنابراين فردي كه تلاش مي‌كند بهترين حالت خود را به دست آورد و در بالاترين سطح ظرفيت عملكردي خود كه حداكثر نياز متابوليكي را ايجاد مي‌كند فعاليت نمايد، بايد نياز به انرژي را با ظرفيت موجود به بهترين نحو برآورده سازد. چنين حالتي هم براي ورزشكاران المپيكي و هم ورزشكاران تفريحي كه تمام تلاش خود را براي انجام دوي ماراتن به كار مي‌برند، صدق مي‌كند. ورزشكاران بسيار ورزيده ظرفيت متابوليكي توسعه يافته تر و بر اساس آن قابليت بهتري براي سريع تر دويدن دارند و زودتر به حالت اوليه بر مي‌گردند. با اين حال، ‌ورزشكار حرفه‌اي نيز هنگام فعاليت ورزشي با سرعت (ظرفيت) بيشينه، در زمان مشخصي دچارتحليل انرژي، كم آبي و خستگي مي‌شود. در نتيجه، از نقطه نظر كيفي، راهنماييهاي تمرين و فعاليت ورزشي از جمله شاخص‌هاي تغذيه اي، براي ورزشكاران حرفه‌اي و غير حرفه‌اي يكسان است. مواد غذايي كه بايد به فاصله كوتاهي قبل و هنگام فعاليت ورزشي، يا در استراحت‌هاي كوتاه بين دوره‌هاي فعاليت استفاده شوند، بايد با شرايط ويژه هضم و گوارش سازگار باشند و اين موضوع به ماهيت و شرايط ورزش بستگي دارد. براي مثال، ‌نيازهاي تغذيه‌اي براي ورزشكاراني كه در دوچرخه سواري، دويدن يا شنا رقابت مي‌كنند، كاملا متفاوت است.
گروهي از ورزشكاران در



قیمت: تومان

این نوشته در مقالات و پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید