b (1094)

دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي درماني گيلان
دانشکده پرستاري و مامايي شهيد بهشتي رشت
پايان نامه جهت اخذ مدرک کارشناسي ارشد پرستاري
(گرايش پرستاري داخلي و جراحي)
عنوان:
بررسي نگرش دانشجويان پرستاري دانشگاه علوم پزشکي گيلان نسبت به عدم صداقت علمي،رفتارهاي خنثي کننده ،کدهاي اخلاق پرستاري و التزام به رعايت مراقبت اخلاقي در سال91-1390.
استاد راهنما:
سرکار خانم نسرين مختاري لاکه
استاد مشاور:
سرکار خانم دکتر عاطفه قنبري
استاد مشاورآمار:
جناب آقاي دکتر احسان کاظمنژاد ليلي
پژوهش و نگارش:
مهران نفر
خرداد 1391
فصل اول: کليات
1-1زمينه پژوهش01
1-2 اهداف پژوهش (هدف کلي و اهداف ويژه)07
1-3 سوالات پژوهش07
1-4 تعاريف واژه ها08
1-5 پيش فرض هاي پژوهش09
1-6 محدوديت هاي پژوهش010
فصل دوم: زمينه و پيشينه تحقيق
2-1 چهارچوب پژوهش011
2-2 مروري بر مطالعات انجام شده 025
فصل سوم: روش اجراي تحقيق
3-1 نوع پژوهش047
3-2 جامعه پژوهش047
3-3 نمونه هاي پژوهش047
3-4 روش نمونه گيري و تعيين حجم نمونه 047
3-5 مشخصات واحدهاي مورد پژوهش 047
3-6 محيط پژوهش048
3-7 ابزار گردآوري داده ها 048
3-8 تعيين اعتبار و اعتماد علمي ابزار گردآوري اطلاعات 050
3-9 روش گردآوري و تجزيه و تحليل داده ها050
3-10 ملاحظات اخلاقي052
فصل چهارم: نتايج تحقيق
4-1 يافته هاي پژوهش053
4-2 جداول054
فصل پنجم: بحث و بررسي يافته ها
5-1 بحث و تفسير نتايج پژوهش093
5-2 کاربرد يافته ها و پيشنهادات براي پژوهش هاي بعدي0102
فهرست منابع 0106
پيوستها
پرسشنامه
چکيده انگليسي
فهرست جداول
جداول شماره(1) : توزيع فراواني واحدهاي مورد پژوهش برحسب عوامل فردي اجتماعي 054
جدول شماره (2) : ميانگين و انحراف معيار متغيرهاي اصلي مورد پژوهش 056
جدول شماره (3) : توزيع فراواني ميزان رفتارهاي عدم صداقت علمي از ديدگاه همکلاسي ها057
جدول شماره (4) : توزيع فراواني عبارات مربوط به نگرش نسبت به رفتارهاي عدم صداقت علمي058
جدول شماره (5) : توزيع فراواني عبارات مربوط به نگرش دانشجويان نسبت به رفتارهاي خنثي کننده062
جدول شماره (6) : توزيع فراواني عبارات مربوط به نگرش دانشجويان نسبت به کدهاي اخلاق پرستاري065
جدول شماره (7) : توزيع فراواني عبارات مربوط به نگرش دانشجويان نسبت به التزام به مراقبت اخلاقي 068
جدول شماره (8) : توزيع فراواني عبارات مربوط به ميزان رفتارهاي عدم صداقت علمي از ديدگاه همکلاسي ها071
جدول شماره(9) : ضرايب هم بستگي ميان متغير هاي مورد مطالعه 075
جدول شماره (10) : مقايسه ميانگين ، انحراف معيار و رابطه متغيرهاي اصلي مورد مطالعه با جنس080
جدول شماره (11) : مقايسه ميانگين ، انحراف معيار و رابطه متغيرهاي اصلي مورد مطالعه با وضعيت تاهل.083
جدول شماره (12) : مقايسه ميانگين ، انحراف معيار و رابطه متغيرهاي اصلي مورد مطالعه با آشنايي دانشجويان با کدهاي اخلاق پرستاري.085
جدول شماره (13) : مقايسه ميانگين ، انحراف معيار و رابطه متغيرهاي اصلي مورد مطالعه با منبع آشنايي دانشجويان با کدهاي اخلاق پرستاري با استفاده از آزمون آناليز واريانس يکطرفه..087
جدول شماره (14) : ضرايب رگرسيوني عوامل مرتبط با التزام به مراقبت اخلاقي بر اساس مدل رگرسيون چندگانه به روش بک وارد(Back ward)..089
بيان مساله
امروزه اخلاق کانون و مرکز بسياري از تحولات در دنياي کنوني است. بشريت پس از طي دوره هاي مختلف مي رود تا رويکردي عقلاني و اخلاقي در تامين نيازهاي مادي و معنوي خود داشته باشد. از اين جهت مي توان اخلاق را کانون و مرکز تحولات دنياي آينده دانست. اين رويکرد بيشتر رشته هايي را تحت تاثير قرار مي دهد که در ارائه خدمات به انسانها پيشتاز هستند. حرفه پرستاري از جمله علومي است که در گذشته ، حال و آينده داراي جنبه هاي اخلاقي فراوان و مثال زدني است. اخلاق پرستاري شاخه اي از اخلاق پزشکي است که تحت تاثير پيشرفتهاي اين رشته قرار گرفته است. تحولات دنياي کنوني در برگيرنده ويژگي هايي است که نياز به رويکرد اخلاق در حرفه هاي مرتبط با پزشکي را ضرورتي انکار ناپذير کرده است(1).
ماهيت خدمات سلامت که با موضوع ارزشمند حفظ زندگي و ارتقاء کيفيت آن و حذف يا تقليل بيماري و ناتواني سر و کار دارد به طور عام و رشته پرستاري بطور خاص با اين گرايش و ايده در مديريت خدمات سازگار است. به بيان ديگر مي توان گفت سنگ بنا و اصل اصيل در انجام مراقبتهاي پرستاري شايسته جامعه امروز و دنياي آينده تربيت پرستاراني است که واجد اخلاق حرفه اي باشند(2)
با وجود همه تاکيداتي که بر لزوم اولويت اخلاق بر هر پديده ديگري شده، آنچه در حال حاضر در عمل مشاهده مي شود، ترديد در مورد صلاحيتهاي حرفه اي پرستاري و ديگر رشته هاي مرتبط با امر سلامت است(3). با وجود سيستم رو به رشد و پوياي پرستاري، وجود پرستاراني با صلاحيت حرفه اي نياز است که بتوانند مراقبتهايي مطلوب و اخلاقي ارائه دهند. اين امر مي طلبد که پرستاران علاوه بر دارا بودن توان مهارت عملکردي مناسب از توان بالايي در استدلال اخلاقي و ارتباط موثر با بيمار برخوردار باشند(4).
بعضي نويسندگان به چهارچوبي تحت عنوان اخلاق مراقبت اشاره مي کنند که بر اساس آن برنامه هاي آموزشي به سمت توسعه مراقبت اخلاق محور و با رويکردي مبتني بر صلاحيت هدايت مي شود که در اين برنامه ها نقش خصوصيات و ويژگي هاي انسان مدارانه برجسته شده است(5،6).در اين ميان جزء اصلي خدمات پرستاري، ارائه مراقبت به مددجويان نيازمند بوده که لازمه آن وجود عنصر اخلاق بعنوان جزئي لاينفک در کليه ابعاد ارائه اين خدمات است، مراقبت اخلاقي نيازي جهاني است، زيرا جزئي مهم در ارائه مراقبت پرستاري است، التزام به مراقبت اخلاقي1 بعنوان هسته مرکزي ارزشهاي پرستاري تعريف شده و نشان دهنده درجه نگراني براي بيمار و ميزان احترام به شخصيت بيمار در حين مراقبت پرستاري از او تعريف شده و پايه اي براي پرستاران و دانش جويان پرستاري است تا مراقبت بيمار محور خود را در تمام جنبه هاي مراقبت پرستاري گسترش دهند(7). اهميت التزام به مراقبت اخلاقي به حدي است که گاهي بر جنبه هاي فني کار پرستاري برتري مي يابد. اين نکته فقط يک برداشت و احساس نيست که ناشي از طبع انسان و گرايش او به حسن خلق باشد، بلکه موضوعي منطقي است، زيرا توجه به اخلاقيات در مراقبت به دنبال خود الزام به يادگيري مداوم و انجام کارهاي خوب را خواهد داشت(8).
جهت نيل به اين هدف، نيازمند افزايش توانايي پرستاران در موضوعات اخلاقي هستيم، اين توانايي براي پرستاران ضروري است. سالهاست که کدهاي اخلاقي (رازداري، احترام به حقوق بيمار،صداقت و…)در جهان تدوين شده اند و اين امر نشان دهنده ي اهميت اخلاق به عنوان يکي از عناصر اصلي پرستاري است(9) ارزش گذاشتن به مراقبت اخلاقي در حرفه پرستاري، پرستاران را به بالاترين سطح استانداردها رسانده و نگرش و فلسفه او را به سمت تعهد اخلاقي و عملکرد دقيق جهت حمايت از بيماران سوق مي دهد، اما آنچه بعنوان چالشي اساسي در راه رسيدن به التزام به مراقبت اخلاقي وجود دارد، وجود پديده اي به نام عدم صداقت علمي2 است. و بنا به تعريف هر شکلي از عدم صداقت است که در ارتباط با فعاليتهاي رسمي دانشگاهي روي مي دهد.عدم صداقت علمي در قالب کپي برداري، جعل، تخريب و… به چالشي طويل المدت در مراکز آموزش عالي و براي مدرسين تبديل گشته و وجود آن در مطالعات بسياري به اثبات رسيده است (10).عدم صداقت علمي از دوران قبل از دانشجويي تا دوران دانشجويي، بويژه در مدارس پرستاري به پديده اي رو به رشد تبديل شده است.عدم صداقت علمي موضوعي حاد براي مراکز علمي معاصر شده است، آنچنان که موضوع بيش از 100 پژوهش در 30 سال گذشته بوده است.(11).
بر اساس گفته مک لافرتي3 هر حرفه داراي هدفي مقدس مي باشد و صداقت بعنوان جزئي ضروري براي آن حرفه جهت بقا و پيشرفت مي باشد در نتيجه موضوع عدم صداقت علمي مسئله اي حياتي براي حرفه ها مي باشد زيرا منعکس کننده رشد نگراني در مورد مشکلات اخلاقي در دنياي کاري مي باشد، در ميان تمامي حرفه هاي دنيا، پرستاري يکي از باصداقت ترين حرفه هاست. در يک سرشماري که در کشور امريکا در سال 2003 صورت گرفت پرستاري در بين 23 حرفه داراي بالاترين استانداردهاي اخلاقي و صداقت کاري بود، در چنين سطح بالايي از انتظارات اخلاقي چنين به نظر مي رسد که عدم صداقت علمي در برنامه هاي پرستاري وجود ندارد و اين در حالي است که دانشجويان پرستاري مرتکب رفتارهاي عدم صداقت علمي مي شوند بدون آنکه آنرا عدم صداقت بدانند(12).
عدم صداقت علمي در محيط هاي علمي و باليني در حرفه هاي مرتبط با سلامت نظير پرستاري بسيار نگران کننده است زيرا اين حرفه ها بر زندگي اشخاص ديگر تاثير گذار هستند(13). آنچه مربيان پرستاري را نگران مي کند آنست که دانشجويان پرستاري هم در کلاس درس و هم در محيطهاي باليني دچار عدم صداقت علمي مي شوند(6) و اين به دليل آنست که رفتارهاي اخلاقي اشخاص در محيط کار با رفتارهاي اخلاقي آنها بعنوان دانشجو همبستگي دارد (7 ). از آنجايي که پايه ارتباط بين پرستار و بيمار بر صداقت و درستي استوار است، مسئله عدم صداقت علمي چالشي بزرگ است زيرا پرستاران در ارتباط مستقيم با بيماران هستند(6). عدم صداقت علمي در کلاس درس اثرات بالقوه جدي بر بيماران دارد زيرا اگر دانشجويان در کلاس درس مرتکب عدم صداقت علمي شوند، مهارتها و دانش هاي مورد نياز جهت انجام مراقبت ايمن در محيط هاي باليني را فرا نخواهند گرفت.از لحاظ علمي چنانچه پرستاري وارد حيطه کاري بدون دانش کافي شود خطاهاي بحراني مي تواند بوجود آيد، عليرغم اين حقيقت که حرفه پرستاري از سطح بالايي از صداقت برخوردار است درصد قابل توجهي از دانشجويان پرستاري رفتارهاي عدم صداقت علمي را از خود بروز مي دهند.
باورس 4(1964) در پژوهش خود نشان داد که 26% دانشجويان در سر جلسه آزمون مرتکب عدم صداقت علمي مي شوند مک کب و تروينو5 (2002) مجدداً در سال 1993 اين پژوهش را بر روي دانشجويان انجام دادند و مشاهده نمودند که اينبار52% دانشجويان مرتکب عدم صداقت علمي شده اند، با توجه به مشابهت نمونه ها مي توان افزايش ميزان عدم صداقت علمي در دانشجويان را استدلال نمود(7). از سوي ديگر پايه و اساس يک ساختار و سيستم ارزشيابي موثر بر احترام و صداقت دوطرفه است. دانشجويان و مربيان بايد با يکديگر با احترام و صداقت برخورد نمايند، که اين صداقت پايه اي را براي آموزش، يادگيري و ارزشيابي تشکيل مي دهد. بروز رفتارهاي عدم صداقت علمي نظير کپي کردن ، دروغ گويي و… مي تواند اعتماد مربيان نسبت به دانشجويان را تخريب نمايد(14).عدم صداقت علمي دانشجويان پرستاري مي تواند بطور جدي استانداردهاي حرفه اي کار پرستاري را کاهش داده، به انسجام جامعه علمي پرستاران خدشه وارد کرده و کيفيت سيستم سلامت را تضعيف کند. مربيان بايد نسبت به اشکال گوناگون رفتارهاي عدم صداقت علمي دانشجويان پرستاري آگاهي داشته باشند. (4). پاترسون و ديگران6 (2003) نشان دادند که عقايد اساتيد و دانشجويان درباره پديده کپي برداري بعنوان جزئي از عدم صداقت علمي با هم متفاوت است. در حاليکه اساتيد اين پديده را ناشي از شکست اخلاقي دانشجو مي دانند، دانشجويان به آن بعنوان يک خصوصيت مراکز علمي مي نگرند. همچنين دانشجويان کپي برداري را اقدامي بر حسب موقعيت مي دانند و نه ناشي از عدم صداقت(5).اکثر دانشجويان از اثرات عدم صداقت علمي در محيط باليني بر روي بيماران آگاهي دارند اما از اثرات عدم صداقت علمي در کلاس درس و انتقال آن به محيطهاي باليني آگاهي ندارند(15) . برخي از مراکز آموزشي از کدهاي اخلاق7 پرستاري)مراقبت از بيماران، رازداري،صداقت در رفتار، حفظ ارزشهاي پرستاري و…) براي مبارزه با پديده عدم صداقت علمي دانشجويان استفاده مي کنند (8) کدهاي اخلاقي، ارزشهاي اخلاقي در محيطهاي علمي و باليني هستند که جزئي از برنامه آموزشي پرستاران بوده و نشان برجسته حرفه پرستاري مي باشند (16)گلد8 و همکاران در پژوهش خود 4 نگراني اصلي پرستاران در زمينه مراقبت اخلاقي از بيماران را عدم رازداري پرستاران، عدم رعايت عدالت در مراقبت از بيماران، عدم حفظ ارزشهاي اخلاقي در مراقبت، عدم توانايي پرستاران در تشخيص معضلات اخلاقي مراقبت و نحوه صحيح مواجهه صحيح با آنها بيان کرده اند(17).ميزان رعايت حقوق بيماران از ديدگاه پرستاران طبق گزارش نصيرياني در سطح رضايت بخشي نيست، وي اظهار مي کند براي رعايت حقوق بيمار و تشخيص مشکلات اخلاقي و حقوقي، پرستاران بايد آگاهي کافي نسبت به اصول اخلاقي و حقوقي مراقبت داشته باشند(18).
آموزش کدهاي اخلاقي به پرستاران امري حياتي در برنامه آموزشي پرستاري بوده و عنصري تعيين کننده براي التزام به مراقبت اخلاقي در محيطهاي باليني محسوب مي شود (19) مک کرينک9 در پژوهش خود مشخص نمود که نگرش دانشجويان نسبت به کدهاي اخلاقي، قويترين پيش گويي کننده براي تعهد و التزام به رعايت مراقبت اخلاقي از سوي دانشجويان رشته پرستاري مي باشد(20) کدهاي اخلاقي بصورت تدريجي حس اجتماعي شدن را در دانشجويان ايجاد کرده و باعث مي شود تا نسبت به رفتارهاي خود در قبال همکلاسي ها احساس مسئوليت نمايند(8).
متاسفانه دانشجوياني که دچار عدم صداقت علمي مي شوند با مکانيسمي تحت عنوان رفتار خنثي کننده10 (انکار،دليل تراشي،مقصر دانستن ديگران و…) خود را از زير بار فشار رواني ناشي از ارتکاب رفتار عدم صداقت علمي آزاد مي کنند، هاينس11 و ديگران به ارتباط اين تئوري با عدم صداقت علمي در دانشکده ها پي بردند و ارتباط معناداري ميان گزارش ارتکاب عدم صداقت علمي توسط دانشجويان و رفتارهاي خنثي کننده يافتند(21)،بر طبق گفته روبرتز12(1997) دانشجويان پرستاري اغلب رفتارهاي غير اخلاقي خود را با انکار خطاها، کافي ندانستن زمان، بيان اينکه درخواستهاي غير منصفانه آموزشي باعث عدم صداقت علمي مي شود ، انداختن تقصير به گردن مربيان و… خنثي مي کنند(12).رفتارهاي خنثي کننده اي که دانشجويان براي انجام عدم صداقت علمي بکار مي برند( احساس فشار دروني جهت گرفتن نمره خوب، ناعادلانه دانستن سيستم آموزشي، سختي امتحان، احساس اينکه ديگران مرتکب عدم صداقت علمي مي شوند بدون اينکه لو رفته و يا مجازات شوند) نيز جزء مشکلات موجود در محيط هاي آموزشي مي باشد(22).در پژوهش هاي ديگر بر روي دانشجويان پرستاري، آشکار شده که رفتارهاي خنثي کننده پيش گويي کننده بروز عدم صداقت علمي مي باشد (4). همانگونه که آرويدسون13(2004) دريافت ،استفاده از مکانيسم هاي خنثي سازي و يا دليل تراشي، قوياً با بروز رفتارهاي عدم صداقت علمي در ارتباط است به نحوي که مکانيسم خنثي سازي به دانشجوياني که در رفتارهاي عدم صداقت علمي شرکت مي کنند اجازه مي دهد وجدان دروني خود را تضعيف کرده و تصوير بيروني از صداقت و درستي را که از آنها در حرفه پرستاري انتظار مي رود، حفظ کنند(23).
ولف14 التزام به مراقبت اخلاقي را حاصل واکنش ميان نگرش و عملکرد دانسته و هر دو را لازمه ارائه مراقبت به مددجو مي داند.نگرش و خصوصيات فردي با ارائه موفق مراقبت اخلاقي که شامل: خودآگاهي، تماميت، صداقت و اخلاق حرفه اي قوي مي باشد، در ارتباط است(24)دانستن نگرش دانشجويان از آن جهت حائز اهميت است که مطالعات متعددي نشان داده نگرش نسبت به عدم صداقت علمي داراي همبستگي و پيشگويي کننده بروز رفتارهاي عدم صداقت علمي است(آرويدسون 2004، دولين 2004، کارپنتر، هاردينگ، فينلي، مونتگومري و پاسو 2006، رويگ و بالو 1994)15(12).
آرويدسون (2004) دريافت که دانشجوياني که نگرش پذيرنده تري نسبت به عدم صداقت علمي دارند، بيشتر از دانشجوياني که نگرش منفي تري نسبت به عدم صداقت علمي دارند در ارتکاب اين رفتارها شرکت مي کنند(23)، از سوي ديگر دانشجوياني که نگرش مثبتي نسبت به رفتارهاي خنثي کننده دارند ممکن است در آينده تبديل به پرستاراني شوند که توانايي توجيه رفتارهاي غير اخلاقي خود را در محيطهاي مختلف مرتبط با امر سلامت و درمان داشته باشند(12).
نگرش هر دانشجو نسبت به جهان پيرامون خود، ساختي منحصر به فرد دارد که از تجارب و درک او حاصل مي شود، زيرا دانشجويان نگرشهاي جداگانه اي نسبت به مفهوم عدم صداقت علمي دارند(5).دانستن نگرش دانشجويان درباره عدم صداقت علمي، رفتارهاي خنثي کننده، کدهاي اخلاق پرستاري و التزام به مراقبت اخلاقي مي تواند مهمترين قدم اوليه در توسعه و اجراي موفق برنامه هايي باشد که در جهت کاهش ميزان عدم صداقت علمي و ارتقاء تعهد به مراقبت اخلاقي بکار گرفته مي شوند(10). از سوي ديگر درک اصلي در جهت فهم دلايل ارتکاب رفتارهاي عدم صداقت علمي توسط دانشجويان، مشکلات مربيان جهت پايش و کنترل اين رفتارها را ايجاد کرده و فرصتي در جهت پيش بيني رفتارهاي دانشجويان در محيطهاي علمي و باليني فراهم مي آورد(15). همچنين مقايسه نگرشها، عقايد و نحوه بروز رفتارهاي عدم صداقت علمي در فرهنگهاي مختلف، شباهتها و تفاوتهاي موجود در محيط جامعه جهاني امروز را آشکار مي کند. آنچه جالب توجه است رفتارهايي است که در يک فرهنگ عدم صداقت علمي شناخته مي شوند اما در فرهنگ ديگر مناسب دانسته مي شوند(14).
با توجه به محدود بودن مطالعات در حوزه اخلاق در ايران به نسبت کشورهاي ديگر، نتايج بررسي هاي موجود به طور غير مستقيم حاکي از اينست که در زمينه توانايي پرستاران در حل موضوعات اخلاقي، مراقبت و تصميم گيري هاي اخلاقي نياز به توجه، اقدامات و تحقيقات برنامه ريزي شده بيش تري است(25). هم دانشجويان پرستاري و هم مردم از موضوعات اخلاقي استقبال مي کنند و مفاهيم اخلاقي واجد بار مثبتي است که در همه احساس خوشايند و دوست داشتني ايجاد مي کند(26).
سرمايه گذاري در زمينه صلاحيت اخلاقي پرستاران راهي براي ارتقاء کيفيت خدمات پرستاري است. بدين جهت توسعه اخلاق پرستاري يک اقدام فرعي و دست دوم نيست بلکه ضرورتي براي ارتقاء حرفه اي و بهبود خدمات است(27). در برنامه درسي پرستاري ايران هرچند که موضوعات اخلاقي بنوعي در محتوي دروس مطرح مي شوند، برنامه منسجمي براي آموزش موضوعات اخلاقي و نحوه برخورد دانشجويان با معضلات اخلاقي نياز است(28) تا زمينه هاي مناسب براي ارتقاي صلاحيت اخلاق حرفه اي که يکي از معيارهاي مهم براي توانايي مراقبت از بيمار محسوب مي شود، فراهم آيد و اکثر صاحبنظران رشته پرستاري به اين توافق رسيده اند که براي انجام يک مراقبت اخلاقي وجود اين شايستگي لازم است(29).
تحقيقات در زمينه رفتار- نگرش ، بخصوص اينکه آيا نگرش ها مسئول جهت دهي رفتار افراد مي باشد يا نه سبب تحقيقات گسترده اي در اين زمينه شده است.از حيث ارتباط بين نگرش- رفتار، قدرت نگرش بعنوان يک متغيير تعيين کننده کليدي بحساب مي آيد. به نحوي که نگرش قويتر با احتمال بيشتري پيشگويي کننده رفتار افراد است تا نگرش ضعيف تر(30).
بر طبق تئوري رفتار منطقي فيشبن و آيزن16 (1975)چنانچه افراد يک رفتار را مثبت ارزيابي کنند(نگرش) و چنانچه فکر کنند که ديگران مي خواهند تا آنها اين رفتار را انجام دهند (هنجار اجتماعي)، اين مسئله منجر به سطح بالايي از تمايل (انگيزه) شده و آنها با احتمال زيادي اين رفتار را بروز خواهند داد و همبستگي بالا ميان نگرش ها و هنجارهاي اجتماعي و سوق پيدا کردن آن به سمت تمايلات رفتاري و در نهايت فعليت رفتار در بسياري مطالعات تائيد شده است(31). همچنين تئوري رفتار برنامه ريزي شده، يک تئوري درباره ارتباط ميان نگرش و رفتار مي باشد که توسط آيزن در راستاي گسترش تئوري رفتار منطقي ارائه شد و يکي از پيشگويي کننده ترين تئوريهاي با اطمينان بالا مي باشد. اين تئوري در مطالعاتي که به منظور کشف ارتباط عقايد، نگرش ها، نيات رفتاري و رفتار در حيطه هاي گوناگون، نظير تبليغات، روابط عمومي و حيطه هاي مرتبط با سلامت بکار برده شده است. بر اساس مطالعات گسترده صورت گرفته ، تئوري رفتار منطقي و رفتار برنامه ريزي شده از اعتبار کافي جهت پيشگويي رفتارها برخوردار است(32).
با توجه به نقش کليدي و اساسي نگرش در بروز و شکل دهي رفتارها، اين پژوهش با هدف تعيين نگرش دانشجويان پرستاري در زمينه هاي عدم صداقت علمي، رفتارهاي خنثي کننده، کدهاي اخلاق پرستاري و التزام به مراقبت اخلاقي طراحي شده تا از ميان آنها عوامل اصلي تعيين کننده در بروز رفتارهاي مرتبط با مراقبت اخلاقي از مددجويان بدست آورده شود.
در پايان لازم به ذکر است که بعنوان پژوهشگر بارها شاهد بروز مصداق هايي از رفتارهاي عدم صداقت علمي از سوي دانشجويان در مقاطع مختلف تحصيلي بوده ام و آنچه در اين ميان بيش از همه جلب توجه مي کند، شيوع و پيچيدگي روز افزون اين پديده در کنار پيشرفت در برنامه هاي آموزشي دانشجويان بوده، که در اين ميان دانشجويان پرستاري بعنوان حافظان و ارتقاء دهندگان سلامت مددجويان بيشتر در معرض خطر و آسيب ناشي از اثرات شوم اين پديده در آينده تحصيلي و حرفه اي قرار دارند. از اينرو و با توجه به کمبود تحقيق مشابه در کشور ايران محقق بر آن شد تا با استخراج نگرش دانشجويان در زمينه عدم صداقت علمي، رفتارهاي خنثي کننده، کدهاي اخلاقي و التزام به مراقبت اخلاقي، گام اوليه در جهت شناسايي عوامل موثر بر بروز اين متغير ها را از نگرش خود دانشجويان بدست آورده تا در نهايت بتواند از اين ميان رفتارهاي عدم صداقت علمي، نگرش نسبت به عدم صداقت علمي، رفتارهاي خنثي کننده و کدهاي اخلاق پرستاري، عوامل مرتبط با التزام به رعايت مراقبت اخلاقي از مددجويان را از نگرش دانشجويان پرستاري تعيين نمايد.
هدف كلي طرح:
تعيين نگرش دانشجويان پرستاري دانشگاه علوم پزشکي گيلان نسبت به عدم صداقت علمي،رفتارهاي خنثي کننده ،کدهاي اخلاق پرستاري و التزام به رعايت مراقبت اخلاقي در سال91-1390.
اهداف ويژه‌ي :
1. تعيين نگرش دانشجويان پرستاري نسبت به عدم صداقت علمي
2. تعيين نگرش دانشجويان پرستاري نسبت به رفتارهاي خنثي کننده
3. تعيين نگرش دانشجويان پرستاري نسبت به کدهاي اخلاق پرستاري
4. تعيين نگرش دانشجويان پرستاري نسبت به التزام به مراقبت اخلاقي
5. تعيين ميزان رفتارهاي عدم صداقت علمي از ديدگاه همکلاسي ها
6. تعيين عوامل مرتبط(نگرش نسبت به رفتارهاي عدم صداقت علمي، رفتارهاي خنثي کننده وکدهاي اخلاق پرستاري) با التزام به مراقبت اخلاقي همراه با کنترل اثرات متغييرهاي فردي- اجتماعي
سوالات پژوهش :
1. نگرش دانشجويان پرستاري نسبت به عدم صداقت علمي چگونه است؟
2. نگرش دانشجويان پرستاري نسبت به رفتارهاي خنثي کننده چگونه است؟
3. نگرش دانشجويان پرستاري نسبت به کدهاي اخلاق پرستاري چگونه است؟
4. نگرش دانشجويان پرستاري نسبت به التزام به مراقبت اخلاقي چگونه است؟
5. ميزان رفتارهاي عدم صداقت علمي از ديدگاه همکلاسي ها به چه ميزان است؟
6. عوامل مرتبط(نگرش نسبت به رفتارهاي عدم صداقت علمي، رفتارهاي خنثي کننده وکدهاي اخلاق پرستاري) با التزام به مراقبت اخلاقي همراه با کنترل اثرات متغييرهاي فردي- اجتماعي کدامند؟
تعاريف واژه ها:
تعريف نظري عدم صداقت علمي:
بعنوان شرکت آگاهانه فرد در رفتارهاي فريب آميز با توجه به فعاليت آکادميک17 تعريف شده و شامل رفتارهاي عدم صداقتي است که در کلاس درس يا محيط هاي باليني روي مي دهد(10).
تعريف عملي عدم صداقت علمي:
در اين پژوهش به دو منظور استفاده شده و شامل دو قسمت مي باشد: الف)تعيين ميزان رفتارهاي عدم صداقت علمي از ديد گاه همکلاسي ها در محل تحصيل و محيطهاي باليني و ب) نگرش دانشجويان نسبت به رفتارهاي عدم صداقت علمي در محل تحصيل و محيطهاي باليني مي باشد.
الف)تعيين ميزان رفتارهاي عدم صداقت علمي از ديدگاه همکلاسي ها در محل تحصيل و محيطهاي باليني مي باشد، که توسط قسمت سوم پرسشنامه و با 19 عبارت(عبارات 46الف تا 64الف) ،بر مبناي مقياس ليکرت (از نمره 5=کاملاً موافق تا 1= کاملاً مخالف) نمره دهي شده است و با درصد فراواني سنجيده شده است.
ب)در اين تحقيق منظور نگرش دانشجويان نسبت به رفتارهاي عدم صداقت علمي در محل تحصيل و محيطهاي باليني مي باشد، که توسط قسمت سوم پرسشنامه و با 19 عبارت(عبارات 46ب تا 64ب)، با حداقل و حداکثر امتياز 19 و 95 بر مبناي مقياس ليکرت (از نمره 5=بينهايت غير اخلاقي تا 1= غير اخلاقي نيست) نمره دهي شده است، نمرات بالاتر از ميانگين نشان دهنده نگرش مثبت نسبت به رفتارهاي عدم صداقت علمي در محل تحصيل و محيطهاي باليني مي باشد.
تعريف نظري رفتارهاي خنثي کننده:
بعنوان توجيه کردن و يا دليل تراشي براي رفتارهاي منحرف تعريف شده است. اين رفتارها توجيه هايي است که افراد جهت منطقي جلوه دادن درجات مختلف رفتارهاي منحرف بکار برده و بنابراين فرد را از مقصر دانستن خود محافظت مي کند(10).
تعريف عملي رفتارهاي خنثي کننده:
در اين تحقيق منظور نگرش دانشجويان نسبت به رفتارهاي خنثي کننده جهت توجيه ارتکاب رفتارهاي عدم صداقت علمي در محل تحصيل و محيطهاي باليني مي باشد، که توسط قسمت دوم پرسشنامه و با 16 عبارت (2،4،8،10،15،19،22،26،30،31،34،37،39،40،41،44)با حداقل و حداکثر امتياز 16 و 80 بر مبناي مقياس ليکرت از نمره 5(قوياً موافق) تا نمره 1(قوياً مخالف) نمره دهي شده است نمرات بالاتر از ميانگين نشان دهنده نگرش مثبت نسبت به رفتارهاي خنثي کننده در محل تحصيل و محيطهاي باليني مي باشد.
تعريف نظري کدهاي اخلاق پرستاري:
کدهاي اخلاقي استانداردهايي براي انجام کار مي باشد که توسط کارکنان و تيم درماني برگزيده شده است(10).
تعريف عملي کدهاي اخلاق پرستاري:
در اين تحقيق منظور نگرش دانشجويان نسبت به کدهاي اخلاقي انجمن پرستاران امريکا در حرفه پرستاري مي باشد که اين کدها هم راستا و هماهنگ با کدهاي ملي اخلاق پرستاري تدوين شده در ايران مي باشد، که توسط قسمت دوم پرسشنامه و با 16 عبارت(1،7،9،11،12،16،18،21،24،27،29،32،33،35،43،45) با حداقل و حداکثر امتياز 16 و 80 بر مبناي مقياس ليکرت از نمره 5(قوياً موافق) تا نمره 1(قوياً مخالف) نمره دهي شده است نمرات بالاتر از ميانگين نشان دهنده نگرش مثبت نسبت به کدهاي اخلاق پرستاري مي باشد.
تعريف نظري التزام به مراقبت اخلاقي:
بعنوان هسته مرکزي ارزشهاي پرستاري تعريف شده و نشان دهنده درجه نگراني ، تعهد و ميزان احترام به شخصيت بيمار در حين مراقبت پرستاري از او تعريف شده و پايه اي براي پرستاران و دانش جويان پرستاري است تا مراقبت بيمار محور خود را در تمام جنبه هاي مراقبت پرستاري گسترش دهند(10).
تعريف عملي التزام به مراقبت اخلاقي:
در اين تحقيق منظور نگرش دانشجويان نسبت به رعايت اصول اخلاقي در انجام مراقبت از مددجويان مي باشد، که توسط بخش دوم پرسشنامه و با 13عبارت(3،5،6،13،14،17،20،23،2528،36،38،42 )با حداقل و حداکثر امتياز 13 و 65 بر مبناي مقياس ليکرت از نمره 5(قوياً موافق) تا نمره 1(قوياً مخالف) نمره دهي شده است، نمرات بالاتر از ميانگين نشان دهنده نگرش مثبت نسبت به التزام به مراقبت اخلاقي مي باشد.
پيش فرض هاي پژوهش:
1. پرستاري از جمله رشته هايي است که داراي جنبه هاي اخلاقي فراوان است(1).
2. رفتارهاي عدم صداقت علمي بعنوان پديده اي شايع و رو به رشد در مراکز علمي، چالشهاي عمده و اساسي را در امر رشد اخلاقي و حرفه اي دانشجويان ايجاد مي کند(10).
3. دانشجويان رفتارهاي عدم صداقت علمي خود را با تکنيکهاي خنثي سازي، موجه و قابل قبول جلوه مي دهند(21).
4. کدهاي اخلاق پرستاري بعنوان راهنما و خط مشي اين حرفه، نقش اساسي در کاهش بروز رفتارهاي عدم صداقت علمي توسط دانشجويان و پرستاران ايفاء مي کند(8 و16).
5. التزام به مراقبت اخلاقي، هسته مرکزي ارزشهاي پرستاري و مراقبت بيمار محور مي باشد(7).
6. دانستن نگرش دانشجويان نسبت به رفتارهاي عدم صداقت علمي، تکنيکهاي خنثي کننده، کدهاي اخلاق پرستاري و متغيرهاي فردي و اجتماعي قابل اندازه گيري مي باشد.
محدوديت‌هاي پژوهش :
1. نتايج بر پايه خود گزارشدهي افراد استوار مي باشد.
2. تفاوت در ويژگيهاي شخصيتي و فرهنگي دانشجويان پرستاري.
دانستنيهاي موجود در عنوان پژوهش
اين فصل از پژوهش مبتني بر دو بخش چهارچوب پژوهش و مروري بر مطالعات انجام شده است.
چهارچوب پژوهش
چهارچوب اين پژوهش پنداشتي است و بر مفهوم اخلاق استوار است که بر اساس آن مفاهيم اخلاق، اخلاق حرفه اي، عدم صداقت علمي و کدهاي اخلاق پرستاري مورد بحث قرار خواهد گرفت.
در زبان انگليسي واژه هاي اتيک18 و موراليتي19 هر دو به معناي اخلاق بکار مي روند. واژه اتيک از ريشه يوناني ايتوس20، به معني منش و رفتار و واژه موراليتي از ريشه مورس21 اقتباس شده است که به معني رفتار يا رسم و عادت استعمال مي شود(33).
صرف نظر از اينکه اخلاق هم به جنبه مثبت و هم به جنبه منفي آن اطلاق مي شود، کلمه اخلاق به آندسته از صفات مثبت که با هنجارهاي جامعه همخواني دارند اطلاق مي شود. از سوي ديگر هنگامي که بحث اخلاق مطرح مي شود گروهي موضوعات اخلاقي را مطلق و گروهي آنها را نسبي مي دانند، واقع گرايي اخلاقي به اين معناست که ارزشها و الزام هاي اخلاقي پشتوانه واقعي دارند و تابع سلايق فردي يا قراردادهاي اجتماعي نيستند، در مقابل غير واقع گرايي اخلاقي به معناي آنست که ارزشها و الزام هاي اخلاقي پشتوانه واقعي ندارند و بعبارت ديگر خوبي، بدي، بايستگي و نبايستگي مبناي واقعي ندارند، بلکه به تمايلات افراد وابسته اند يا تابع قراردادهاي آنان هستند(34).
در رابطه با اخلاق تعاريف مختلفي از سوي صاحب نظران ارائه شده است که به چند مورد از آن در ذيل اشاره مي شود:
1. اخلاقيات بعنوان سيستمي از ارزشها و بايد و نبايدها در نظر گرفته مي شود که بر اساس آن نيک و بدهاي سازمان مشخص شده و عمل بد از خوب متمايز مي شود.
2. اخلاقيات عبارت است از شيوه برخورد با خوب و بد با توجه به تعهدات ارزشي، اعتقادي و اخلاقي فرد و جامعه، بعبارت ديگر مي توان گفت اخلاقيات نشان دهنده بينش انسان در مورد جهان و آدميان است و عدالت و انصاف از جمله مفاهيمي است که بر اساس همين بينش تبيين و تعريف مي شود.
3. اخلاقيات بعنوان مجموعه اي از اصول، اغلب به عنوان منشوري که براي راهنمايي و هدايت استفاده مي شوند، تعريف شده اند.
4. اخلاق الگوي ارتباطي مبتني بر رعايت حقوق طرف ارتباط است. به عبارت ديگر اخلاق مسئوليت پذيري در قبال حقوق افراد است.
5. کوناک و جونز22 اخلاقيات را اينگونه تعريف کرده اند: اخلاقيات به انصاف،راستي و درستي مربوط مي شوند، به تصميم گيري در خصوص اينکه چه چيز خوب و چه چيز بد است و به فعاليتها و قواعدي که رفتار پاسخگويانه را بين افراد و گروهها پي ريزي مي کند.
6. با توجه به تعاريف مختلف، مي توان اخلاق را مجموعه اي از صفات روحي و باطني انسان تعريف کرد که بصورت اعمال و رفتاري که از خلقيات دروني انسان ناشي شده و بروز ظاهري پيدا مي کند و بدين سبب گفته مي شود که اخلاق را از طريق آثارش مي توان تعريف کرد. استمرار يک نوع رفتار خاص، دليل بر آنست که اين رفتار يک ريشه دروني و باطني در عمق جان و روح فرد يافته است که آن ريشه را خلق و اخلاق مي نامند. (35). اما در تعريف علم اخلاق بايد گفت که عبارت است از آگاهي و اطلاع از عادات و آداب و سجاياي بشري و مقصود از اين مفاهيم هم مجموعه اعمال و انديشه ها و عقايدي است که افراد در خصوص اعمال خود دارند. اگرچه جوامع بعلت داشتن ارزش ها، سنتها، ايدئولوژي ها و گرايش هاي مختلف، در اخلاقي دانستن رفتارها متفاوت هستند، لکن استانداردهاي عالي اخلاقي، اشخاص را ملزم و متعهد به رعايت ارزشهايي چون احترام به حقوق انساني و شان و منزلت او مي کنند. چنانچه افراد از نظر استانداردهاي اخلاقي در سطحي پايين باشند، محدوديت هاي قانوني نيز کمترمي توانند رفتار اخلاقي را در آنها توسعه بخشند. انديشمندان ديدگاههاي مختلفي را در رابطه با اخلاق مطرح نموده اند:
انديشه هاي اخلاقي آرمانگرا به نوعي اخلاق الهي را تصوير مي کنند، يعني ابعاد اخلاقي و سازماني مبتني بر تقوا، پرهيزکاري، عدالت، صداقت، پاکدامني و فضيلتهاي انساني. در اين ديدگاه اصول اخلاقي مطلقي وجود دارند که کارکنان متعهد به رعايت آنها هستند و ارزش ها حالتي مقدس دارند و تخطي از آنها گناهي نابخشودني محسوب مي شود.
در ديدگاه انسانگرا، رعايت حقوق افراد و حفظ کرامت انساني ، اصلي اساسي بشمار مي آيد. بر اساس اين ديدگاه بايد براي انسانها و افراد سازمان حرمت و ارزش قائل بود و نمي توان حق انسان را بخاطر نتيجه اي که براي جمع دارد، ضايع و پايمال کرد، البته رعايت حقوق فردي مي بايست به گونه اي صورت پذيرد که حقوق فردي ديگر ضايع نشود و به آن لطمه وارد نسازد.
نسبي گرايان اخلاق را تابع شرايط و مقتضيات زمان و مکان دانسته و پيروان آن بر اين باورند که جوامع در حال تغييرند و شرايط و موقعيتها نيز بطور دائم دگرگون مي شوند. بنابراين به موازات تحولات ايجاد شده، ضابطه هاي اخلاقي را نيز بايد متحول ساخت و متناسب با زمانه حرکت کرد.
سودمندگرايان، عملي را اخلاقي مي دانند که نتيجه و پيامد سودمندي را حاصل سازد. در اين ديدگاه براي اينکه اخلاقي بودن عملي را اثبات نماييم، بايد به نتايج و پيامدهاي آن بنگريم و سودمند بودن نتيجه را ملاک اخلاقي بودن آن عمل بدانيم. اصالت نفع فردي و اصالت نفع جمعي، دو شکل از ديدگاه سودمندگرا مي باشد(36).
با توجه به ديدگاههاي مطرح شده بايد به اين نکته توجه داشت که در زمينه شغلي يکي از مهمترين دغدغه هاي مديران کارامد در سطوح مختلف، چگونگي ايجاد بسترهاي مناسب براي عوامل انساني شاغل در تمام حرفه هاست تا با حس مسئوليت و تعهد کامل به مسائل در جامعه و حرفه خود به کار بپردازند و اصول اخلاقي حاکم بر شغل و حرفه خود را رعايت کنند. امروزه داشتن اخلاق حرفه اي به عنوان يک مزيت رقابتي در سازمان مطرح مي باشد. فرد ديويد23 در حوزه مديريت استراتژيک مي گويد: در سازمان، اصول اخلاقي خوب، از پيش شرط هاي مديرت استراتژيک خوب است، اصول اخلاقي خوب يعني سازمان خوب، وي بر اين باور است که روز به روز اعتقاد به اينکه پايبندي به اخلاق موجب مزيت استراتژيک مي شود، بيشتر مي شود . بنابراين حاکميت اخلاق حرفه اي در سازمان، قادر است به ميزان بسيار چشمگيري سازمان را در جهت کاهش تنش ها و موفقيت در تحقق اثر بخش اهداف ياري نمايد.
اصولاً اخلاق منفصل از موضوعات مادي بوده و بعد معنوي طبقات مشاغل را که داراي اهداف و منافع مشترک هستند در بر مي گيرد که امروزه به اين نوع اخلاق، اخلاق حرفه اي مي گويند. هر حرفه اي نيز رفتار و تعهدات مربوط به خود را دارد که برگرفته از اساسنامه آن حرفه است. حرفه هاي مختلف بر حسب ميزان حساسيت و وظيفه اي که در خدمت به جامعه دارند، داراي معيارهاي اخلاقي متفاوت مي باشند. معيارهاي اخلاقي اصول مشترک خصوصيت ارزشها و صلاحيتهايي را مشخص مي کنند که اعضاي يک سازمان را به هم پيوند مي دهد.اخلاق نمايان کننده شخصيت فرد است و اين اخلاق حرفه اي است که فرد را به شکل مطلوب چه در جامعه و چه در بين همکارانش مطرح مي کند. در چهارچوب اين اخلاق حرفه اي است که نقش پذيري افراد در جامعه شکل مي گيرد، انسانها بهم معطوف تر مي شوند، ارتباط اجتماعي بين اشخاص گسترش مي يابد و يکسري از هنجارها و رفتارهاي دروني اخلاقي بين کارمندان و مديران به وجود مي آيد. همچنين اخلاق حرفه اي در انجام فعاليتها و امور اداري و غير اداري که مربوط به ارباب رجوع مي شود، نقش مهمي را ايفا مي کند. اخلاق حرفه اي در واقع به نوبه خود موجب تحريک بسياري از محرکها و رفع بسياري از ناهنجاريها مي شود. اخلاق حرفه اي در مفهوم سازي هاي اوليه به معناي اخلاق کار و مشاغل بکار مي رفت و امروزه نيز برخي نويسندگان، اخلاق حرفه اي را به معناي نخستين آن تعريف مي کنند نمونه هايي از اين قسم تعاريف قابل تامل هستند:
* شيوه هاي رفتاري متداول در ميان اهل يک حرفه است.
* مديريت رفتار و کردار آدمي موقع انجام کارهاي حرفه ايست.
* رشته اي از دانش اخلاق است که روابط شغلي را مورد مطالعه قرار مي دهد.(34)
اخلاق حرفه اي به آن ابعادي از رفتار و عمل اجتماعي توجه دارد که مربوط به انجام کار حرفه اي مي شود. اين کار مي تواند حرفه پزشکي، مشاوره، تحقيق، نويسندگي، روزنامه نگاري و هر کار مشخص ديگري باشد. نهادينه کردن کد رفتار و کد اجرا در بسياري از بدنه هاي حرفه اي مشترک مي باشدو کدهاي اخلاقي بايد مورد پذيرش فضاي اجتماعي باشد.
اخلاق حرفه اي غير از رفتار حرفه ايست. فرامرز قراملکي در کتاب خود بيان مي کند: رفتار حرفه اي يعني رفتار هنجار شده نزد حرفه ايها، اما اخلاق حرفه اي ارزشهاي اخلاقي هستند(37).
اخلاق حرفه اي شاخه اي از اخلاق کاربردي است که به مباحث اخلاقي در حرفه مي پردازد. صاحبان حرفه از دانش اخلاق دو توقع دارند: بيان نظامند مسئوليتهاي اخلاقي در حرفه و تشخيص دقيق و حل اثر بخش مسايل اخلاقي حرفه. در اخلاق حرفه اي دو رهيافت سنتي و جديد وجود دارد، رهيافت سنتي رويکرد مديريت منابع انساني به اخلاق حرفه اي است که بر مسئوليت اخلاقي افراد در مشاغل توجه مي کند و رهيافت جديد که در دهه هاي اخير رواج يافته است، رويکرد مديريت استراتژيک به اخلاق حرفه اي است. در اين رهيافت به مسئوليت پذيري سازمان با نگرش سيستمي عطف توجه مي شود. فرم کاربردي و مکتوب اخلاق حرفه اي که سازمان مي تواند از طريق آن، آرمانها و اهداف اخلاقي خود را محقق سازد، منشور اخلاقي و منشور رفتاري است که امروزه کاربرد وسيعي يافته است. منشور اخلاقي شامل مجموعه اي از ارزشهايي است که نسبت به ديگر ارزشها براي سازمان داراي اولويت بيشتري بوده و بايد از سوي کارکنان و مديران پيروي شوند، ارزشهايي چون صداقت، درستي، عمل به وعده، وفاداري، احترام، استقلال، حفظ اسرار، متانت، ادب، مدارا، ايمان و اعتقاد و… در تحقيق ديگري مي خوانيم : منشور اخلاقي بيانيه اي حاوي خط مشي ها، اصول و مقررات است که رفتارها را هدايت مي نمايد.
منشور رفتاري: شامل رفتارهايي است که مطلوب سازمان است و بايد در محيط کار انجام شوند مانند نوع پوشش کارکنان در محيط کار، حفظ اسرار، عدم تبعيض نژادي يا جنسي و …. منشور رفتار(کد رفتار) با توجه به ارزشهاي مذکور در منشور اخلاقي تدوين مي شود. الکساندر24 معتقد است فعاليتهايي که بعنوان اخلاق محسوب مي شوند با جامعه در ارتباط هستند و استفاده از نيروهاي اخلاقي به ويژه در سازمان ها موجب پيشرفت و عملکرد بهتر کارکنان خواهد شد(36).
در اين راستا حرفه پزشکي نيز که با جان، مال و ناموس جامعه پيوند نزديک دارد، داراي اخلاق حرفه اي منحصر به فردي است تا اختيارات و محدوديتهاي فراواني را براي اعضاي اين صنف ايجاد کند. تخطي از اصول اخلاقي حرفه پزشکي هر چقدر هم کوچک باشد، آثار زيانباري را در پي دارد. اتخاذ تدابيري چون سوگندنامه پزشکي، اعضاي اين حرفه را قادر مي سازد تا به هنگام معالجه، جان و مال و ناموس بيماران را در اختيار بگيرند و در عين حال متعهدشان مي کند که تا سرحد توان در بهبود وضعيت آنان کوشش نمايند. در واقع تحولات دنياي کنوني دربرگيرنده ي ويژگي هايي است که نياز به رويکرد اخلاق در حرفه هاي مرتبط با پزشکي را ضرورتي انکارناپذير کرده است(35).
اخلاق پرستاري نيز بعنوان شاخه اي از اخلاق پزشکي ، تحت تاثير پيشرفت هاي اين رشته قرار گرفته است، حرفه پرستاري از جمله علومي است که هم در گذشته و هم در حال و آينده داراي جنبه هاي اخلاقي فراوان و مثال زدني است(38). پرستاري بعنوان”حفظ،ارتقاء،و ايجاد مطلوب ترين سطح سلامت و توانايي پيشگيري از بيماريها و صدمات، تسکين آلام بيماران از طريق تشخيص و درمان براي انسان، مسئوليت دفاع از اشخاص نيازمند مراقبت،خانواده ها،گروهها و جمعيتها”تعريف شده است(39). در اين ميان جزء اصلي خدمات پرستاري، ارائه مراقبت به مددجويان نيازمند بوده که لازمه آن وجود عنصر اخلاق بعنوان جزئي لاينفک در کليه ابعاد ارائه اين خدمات است،اين نوع از مراقبت که مراقبت اخلاقي نام دارد نيازي جهاني است، زيرا جزئي مهم



قیمت: تومان

دیدگاهتان را بنویسید