b (1101)

دانشگاه آزاد اسلامي
واحد اراک
دانشکده مديريت گروه حسابداري
پايان نامه براي دريافت درجه کارشناسي ارشد
گرايش: حسابداري
عنوان:
بررسي علل امتناع شرکتهاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران از بکارگيري زبان گزارشگري مالي توسعه پذير(XBRL) از ديدگاه صاحبنظران حرفه اي
استاد راهنما :
دکتر مجيد زنجير دار
استاد مشاور:
دکتر پيمان غفاري
نگارش:
اعظم سليمي خراط
تابستان 1389
Islamic Azad University
Arak Branch
Faculty of Management-Department of Accounting
((M.A)) Thesis

Subject:
The Survey from the Professionals Point of View in the Reasons why Companies Accepted in Tehran Stock ExchangeAvoid utilizing XBRL
Thesis Advisor:
M. Zanjirdar Ph.D.
Consulted by:
P. Ghafari.Ph.D.
by:
Azam Salimi Kharat
Summer 2010
دانشگاه آزاد اسلامي
واحد اراک
دانشکده مديريت گروه حسابداري
پايان نامه براي دريافت درجه کارشناسي ارشد
گرايش: حسابداري
عنوان:
بررسي علل امتناع شرکتهاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران از بکارگيري زبان گزارشگري مالي توسعه پذير(XBRL) از ديدگاه صاحبنظران حرفه اي
نگارش:
اعظم سليمي خراط
تابستان 1389
هيأت داوران:
1- استاد راهنما: دکتر مجيد زنجيردار
2- استاد مشاور: دکتر پيمان غفاري آشتياني
3- استاد داور: دکتر حبيب اله جوانمرد
4- مدير گروه تخصصي: دکتر مجيد زنجيردار
سپاسگزاري:
ستايش پاک خداي با عظمت را که همواره در سايه عنايتش بوده ام و هر زمان که او را خوانده ام ، آرام يافته ام ، خدايي که پاي انديشه تيزگام در راه شناسايي او لنگ است و سر فکرت ژرف رو به درياي معرفتش بر سنگ ، و هر چه سنجم به پاي سپاس او نرسد .
نهايت سپاس خود را به استاد فرزانه جناب آقاي دکتر مجيد زنجيردار که با حوصله و بزرگواري تمام سرپرستي و راهنمايي اين پژوهش را بر عهده گرفته و همواره راهنما و پشتيبان من در تمام مراحل آن و کسب درجات علمي و اخلاقي بوده اند ، تقديم ميدارم .
بر خود فرض ميدانم از استاد عاليقدر جناب آقاي دکتر پيمان غفاري که صبورانه مسئوليت مشاوره اين پايان نامه را بر عهده داشته اند ، صميمانه قدرداني نمايم .
از اساتيد گرامي جناب آقاي دکتر حبيب اله جوانمرد و جناب آقاي دکترمهرداد قنبري که در طول تحقيق از پيشنهادات و تذکرات ايشان بهره مند گشتم ، کمال تشکر و قدرداني را دارم .
تقديم به :

“روان پاک پدر و مادر عزيزم ،
همسرم به پاس مساعدت ها ،شکيبائي ها و مهربانيهايش
و تمام کساني که در راه اعتلاي علم ودانش کشورمان گام بر مي دارند”
چكيده:..1
مقدمه:..2
فصل اول: کليات تحقيق
1-1-مقدمه :4
2-1- بيان مسئله5
3-1-تاريخچه مطالعاتي7
4-1 اهميت پژوهش9
5-1 اهداف تحقيق10
6-1 مدل مفهومي تحقيق10
7-1 متغيرهاي پژوهش11
8-1 فرضيات پژوهش11
9-1 تعريف واژه ها12
فصل دوم: مروري بر ادبيات تحقيق
1-2- مقدمه:18
2-2 معرفي زبان گزارشگري مالي توسعه پذير XBRL19
1-2-2 تعريف زبان گزارشگري مالي توسعه پذير XBRL19
2-2-2 فرآيند ارتباطي در XBRL23
3-2 مروري بر زبان نشانه گذاري توسعه پذير25
1-3-2 مراحل تکامل XML :25
2-3-2 SGML25
3-3-2 XML يک ساختار جديد براي اسناد در وب26
4-3-2 پايه زبان نشانه گذاري توسعه پذير XML27
5-3-2 قابليت ها و محدوديتهاي XML28
4-2 مفهوم حوزه در XBRL29
1-4-2سازمان بين المللي XBRL29
2-4-2تعريف حوزه29
3-4-2 اهداف تشکيل حوزه XBRL30
4-4-2طبقه‌بندي حوزه‌ها در سازمان بين‌المللي XBRL30
5-4-2مزاياي تشکيل حوزه ملي XBRL31
6-4-2شرايط لازم براي ايجاد حوزه XBRL مشروط32
5-2-اجزاء زبان گزارشگري توسعه پذير33
1-5-2 ويژگيها34
2-5-2 واژه نامه35
6-2 گزارشگري در XBRL39
1-6-2 گزارشگري سنتي و محدوديتهاي آن41
2-6-2 لزوم مدل جديد گزارشگري مالي42
3-6-2 تأثير گزارشگري به هنگام در مدل هاي حسابداري43
4-6-2 سطوح مختلف گزارشگري ديجيتال44
6-6-2 چالش هاي XBRL در گزارشگري مالي46
7-2 جنبه هاي امنيتي در XBRL47
8-2 XBRL و حسابرسان مستقل51
9-2 XBRL و حسابرسان داخلي52
10-2 گزارشگري حسابرسي براي XBRL53
1-10-2 ضرورت حسابرسي در محيط XBRL53
2-10-2 حرفه حسابرسي و XARL54
3-10-2 واژه نامه XARL55
4-10-2 نمونه اي از اسناد XARL57
11-2 نحوه عملکرد XBRL59
12-2 مزايا و معايب XBRL60
1-12-2 مزاياي XBRL60
2-12-2 معايب XBRL63
13-2 عوامل توجيه کننده تقاضا براي XBRL63
14-2 چه اشخاصي از XBRL استفاده خواهند کرد ؟64
15-2 پيش نيازهاي پياده سازي XBRL65
1-15-2 عوامل محيطي65
2-15-2 عوامل سازماني66
3-15-2 عوامل فن آوري66
16-2 پيشينه تحقيق67
1-16-2تحقيقات خارج از ايران67
2-16-2 تحقيقات در کشور ايران70
فصل سوم: روش اجراي تحقيق
1-3- مقدمه:73
2-3 روش تحقيق73
3-3 جامعه و نمونه آماري74
4-3 قلمرو تحقيق75
1-4-3 قلمرو مکاني تحقيق75
2-4-3 قلمرو زماني تحقيق75
3-4-3 قلمرو موضوعي تحقيق75
5-3 روش و ابزار گرد آوري اطلاعات75
6-3 بررسي نرمال بودن داده ها76
7-3 روش تجزيه و تحليل داده ها77
1-7-3-آزمون مقايسه دو ميانگين77
2-7-3-آزمـون t student :78
8-3 اعتبار دروني و بروني پژوهش79
فصل چهارم: تجزيه و تحليل داه ها
1-4-‏ مقدمه‏:81
2-4 تجزيه و تحليل مشاهدات با استفاده از تكنيك هاي آمار توصيفي81
1-2-4 -بررسي توصيفي گروه شغلي در نمونه مورد بحث82
2-2-4-بررسي توصيفي سمت حسابرسي ويژه گروه شغلي حسابرس83
3-2-4-بررسي توصيفي آخرين مدرك تحصيلي به تفكيك گروه شغلي :84
4-2-4-بررسي توصيفي مدت تدريس يا تحقيق براي گروه شغلي مدرسين85
5-2-4 بررسي توصيفي مدت تجربه حسابداري و حسابرسي86
3-4 تحليل توصيفي پرسشهاي كليدي تحقيق :87
1-3-4 تحليل توصيفي فرضيه شماره يک :89
2-3-4 تحليل توصيفي فرضيه شماره دو :90
3-3-4 تحليل توصيفي فرضيه شماره سه :92
4-3-4 تحليل توصيفي فرضيه شماره چهار :93
4-4 تجزيه و تحليل استنباطي :96
1-4-4 بررسي تأثير موانع از ديدگاه کل جامعه مطالعاتي:96
2-4-4 بررسي تأثير موانع به تفکيک ديدگاه اساتيد و حسابرسان98
1-2-4-4 تحليل استنباطي فرضيه شماره يك :98
2-2-4-4 تحليل استنباطي فرضيه شماره دو :100
3-2-4-4 تحليل استنباطي فرضيه شماره سه :102
4-2-4-4 تحليل استنباطي فرضيه شماره چهار :104
5-4 خلاصه نتايج آزمون فرضيه ها106
فصل پنجم: نتيجه گيري و پيشنهادات
1-5-مقدمه:108
2-5 ارزيابي و تشريح نتايج آزمون فرضيه ها108
3-5 پيشنهادات110
1-3-5 پيشنهادهايي مبتني بر يافته هاي تحقيق111
2-3-5 پيشنهادهايي براي تحقيق هاي آتي113
4-5 محدوديت هاي تحقيق114
پيوستها:
منابع و ماخذ:
منابع فارسي:122
منابع لاتين:124
چکيده انگليسي ………………………………………………………………………………………….126
جدول 1-3 آزمون کلموگروف – اسميرنف77
جدول 2-3 محاسبه آلفاي کرونباخ79
جدول 1-4 اطلاعات توصيفي پاسخ دهندگان82
جدول 2-4 وضعيت پاسخ دهندگان از نظر سمت83
جدول 3-4 وضعيت پاسخ دهندگان از نظرمدرک84
جدول 4-4 وضعيت پاسخ دهندگان از نظر مدت تجربه تدريس85
جدول 5-4 وضعيت پاسخ دهندگان از نظرمدت تجربه حسابداري و حسابرسي86
جدول 6-4 فراواني پاسخ به سوالات مربوط به فرضيه شماره يک88
جدول 7-4 آماره هاي توصيفي در خصوص متغير مندرج در فرضيه شماره يک89
جدول 8-4 فراواني پاسخ به سوالات مربوط به فرضيه شماره دو90
جدول 9-4 آماره هاي توصيفي در خصوص متغير مندرج در فرضيه شماره دو91
جدول 10-4 فراواني پاسخ به سوالات مربوط به فرضيه شماره سه92
جدول 11-4 آماره هاي توصيفي در خصوص متغير مندرج در فرضيه شماره سه93
جدول 12-4 فراواني پاسخ به سوالات مربوط به فرضيه شماره چهار94
جدول 13-4 آماره هاي توصيفي در خصوص متغير مندرج در فرضيه شماره چهار95
جدول 14-4 آماره توصيفي در خصوص کل فرضيات96
جدول15-4 آماره آزمون براي فرضيات از نظر کل جامعه پاسخ دهندگان97
جدول 16-4 آماره هاي توصيفي در خصوص متغير فرضيه يک99
جدول 17-4 آماره آزمون براي فرضيه يک99
جدول 18-4 آماره هاي توصيفي در خصوص متغير فرضيه دو101
جدول 19-4 آماره آزمون براي فرضيه دو101
جدول 20-4 آماره هاي توصيفي در خصوص متغير فرضيه سه103
جدول 21-4 آماره آزمون براي فرضيه سه103
جدول22-4 آماره هاي توصيفي در خصوص متغير فرضيه چهار105
جدول 23-4 آماره آزمون براي فرضيه چهار105
جدول 24-4خلاصه نتايج آزمون فرضيه ها106

شکل 1-2 جريان اطلاعات بدون استفاده از XBRL 23
شکل 2-2 جريان اطلاعات با استفاده از XBRL24
شکل 3-2 فرآيند ارتباطي در XBRL 24
شکل 4-2 نمونه اي از سند XBRL39
شکل 5-2 مروري بر اجزاء اصلي XARL56
شکل 6-2 نمونه اي از واژه نامه XARL57
شکل 7-2 نمونه اي از يک سند XARL58
شکل 8-2 استفاده از عناوين XARL براي کل ترازنامه58
شکل 9-2 نمونه اي از عناوين XARL براي يک قلم از اقلام ترازنامه59
شکل 10-2 نحوه عملکرد زبان گزارشگري توسعه پذير (XBRL)60
نمودار 1-4 وضعيت پاسخ دهندگان از نظر شغل82
نمودار 2-4 وضعيت پاسخ دهندگان از نظر سمت83
نمودار 3-4 وضعيت پاسخ دهندگان از نظرمدرک84
نمودار 4-4 وضعيت پاسخ دهندگان از نظرمدت تجربه تدريس85
نمودار 5-4 وضعيت پاسخ دهندگان از نظرمدت تجربه حسابداري و حسابرسي86
نمودار 6-4 ميانگين متغير مذکور در فرضيه شماره يک به تفکيک گروههاي شغلي89
نمودار 7-4 ميانگين متغير مذکور در فرضيه شماره دو به تفکيک گروههاي شغلي91
نمودار 8-4 ميانگين متغير مذکور در فرضيه شماره سه به تفکيک گروههاي شغلي93
نمودار 9- 4 ميانگين متغير مذکور در فرضيه شماره چهار به تفکيک گروههاي شغلي95
چكيده:
با استفاده از XBRL1 سيستم مالي شرکت به ‌صورت مستقيم به اينترنت وصل و استفاده‌کنندگان از اطلاعات حسابداري در هر نقطه از جهان مي‌توانند به وب سايت شرکت مراجعه و در هر زمان صورتهاي مالي را با آخرين تغييرات مشاهده و تجزيه و تحليل نمايند.شرکتها مي‌توانند با استفاده از XBRL در هزينه‌ها صرفه‌جويي کرده و با کارايي بيشتري به جمع‌آوري و گزارشگري اطلا‌عات مالي بپردازند. بنابراين نخست لازم است تا جامعه حسابداري و حسابرسي ايران با اين مهم آشنا شوند تا در مراحل بعدي موجب شناسايي عوامل موثر در ايجاد و گسترش آن گردد . لذا در اين پژوهش سعي شده است ضمن شناسايي جوانب نظري موضوع به بررسي علل عدم استفاده از اين زبان گزارشگري توسط شرکتهاي پذيرفته شده بورس اوراق بهادار تهران از ديدگاه صاحبنظران حرفه حسابداري بپردازد . بدين منظور ابتدا با مطالعه ادبيات موضوع متغيرهايي نظير عدم آگاهي از وجود اين زبان ، مهيا نبودن شرايط پذيرش اين زبان در کشور ايران ( از ديدگاه زيرساختهاي تکنولوژيکي)، عدم صرفه اقتصادي و در نهايت عدم نياز به تحول شيوه گزارشگري موجود ، به عنوان متغيرهاي موثر در عدم استفاده شرکتها از XBRL شناسايي گرديدند . و سپس از طريق پرسش نامه از مدرسين و محققين دانشگاهي در رشته حسابداري و نيز حسابرسان شاغل در حرفه نظر سنجي شده است . براي تحليل داده هاي گردآوري شده از آزمون t استيودنت و نرم افزار SPSS نسخه 16 استفاده شده است . نتيجه اينکه عدم اطلاع از وجود XBRL ، مهيا نبودن شرايط پذيرش XBRL در ايران و عدم نياز به زبان گزارشگري توسعه پذير ، در حال حاضر به عنوان عواملي که از استفاده XBRL جلوگيري مي کند شناخته شدند در حاليکه عدم صرفه اقتصادي بکارگيري XBRL به عنوان مانعي در استفاده از XBRL شناخته نشد.
مقدمه:
اينترنت يک ابزار افشاء اطلاعات خاص است که اشکال انعطاف پذير از افشاء را ارائه مي دهد و به استفاده کنندگان امکان برقراري ارتباط فوري ، جامع (فراگير) و ارزان را مي دهد . بسياري از شرکتها هم بصورت اختياري اطلاعات خود را روي وب سايت خود قرار مي دهند (کلتون و يانگ، 2008،ص2)2. با وجو مزاياي گفته شده براي ارائه اطلاعات در اينترنت ، اطلاعاتي که معمولاً با فرمت HTML3 و PDF4 در اينترنت قرار مي گيرند داراي مشکلاتي براي استفاده هستند از جمله اينکه اين اطلاعات براي بکارگيري با نرم افزارهاي تحليلي و کاربرگها چندان مناسب نيستند . اينجا است که نيازمند يک راه حل براي حل اين مشکل هستيم . XBRL راه حلي براي اين مشکل است ، XBRL عبارت است از يکي از توسعه هاي زبان XML5 در زمينه گزارشگري مالي ، که از استانداردهاي پذيرفته شده استفاده مي کند . XBRL با عنوان بندي اطلاعات با استفاده از عناويني که قابل شناسايي براي کامپيوتر هستند امکان انجام بسياري از امور به صورت خودکار را ايجاد مي نمايد. در يک ديد وسيع داده هاي XBRL از جمله داده هاي الکترونيکي هستند . تحقيقات قبلي نشان داده اند که تغييرات شفافيت افشاي مالي الکترونيکي ( شبکه اي ) روند تصميم گيري سرمايه گذاران را تحت تأثير قرار مي دهد(همان منبع ،ص2)5 . XBRL مي تواند براي انتقال اطلاعات درون سازماني يا شبکه اي توافقي و مشترک از سازمان ها نيز بکار گرفته شود . به طور خلاصه ، XBRL مي تواند مبادله اطلاعات را از طريق هر رسانه ديجيتالي در گزارش دهي داخلي و خارجي تسهيل نمايد ، زنجيره هاي تأمين اطلاعات بين و درون سازماني را بهبود بخشد و به طور بالقوه يکپارچگي و هماهنگي هاي مورد نياز کسب و کار الکترونيکي را ارتقاء دهد (سهرابي و خانلري،1388،ص80)6.
با توجه به مزاياي ذکر شده ، لزوم بکارگيري اين فن آوري در سازمانها و شرکتهاي ايراني به خوبي احساس مي شود . با اين حال اگرچه آگاهي و دانش اوليه در مورد مزايا و اهميت اين فن آوري در کشور بوجود آمده است ليکن شواهد نشان از عدم کفايت آن دارد و لذا همچنان نحوه پياده سازي و ريسک هاي اجرايي آن در هاله اي از ابهام قرار دارد . در اين پژوهش سعي شده است تا عواملي که بر عدم استفاده شرکتهاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران از اين فن آوري تأثيرگذارند شناسايي شوند تا تصميم گيرندگان و مجريان اين طرح در سازمان ها بتوانند اين تغيير سازماني را با دانش بيشتري مديريت کنند .
فصل اول
كليات تحقيق
1-1-مقدمه :
در سالهاي پايان قرن بيستم و زماني که بهره برداري و سوء استفاده هاي غير قانوني فراواني که در بازارهاي مالي دنيا رخ داد ، منجر شد تا يک عزم بي سابقه و بين المللي بر عمليات حسابداري و شفافيت بيشتر در گزارشات مالي پديد آيد . يکي از عواملي که به بحران در گزارشات مالي انجاميد ، نا مناسب بودن اطلاعات در فرمتهاي کاغذي و يا الکترونيکي مشابه کاغذ بود که فاقد ويژگيهاي لازم براي انتقال کارآمد اطلاعات مالي پيچيده به سرمايه گذاران ، قانونگذاران و ساير ذينفعان مي باشد .
بازارهاي تجاري – اقتصادي و همچنين استفاده کنندگان اطلاعات از اين بازارها به مقدمات و شرايطي نياز دارند تا شفافيت مراحل گزارشگري را افزايش دهند ، زيرا امروزه گزارشگري تجاري – اقتصادي با انبوهي از مشکلات ( مانند نا کارايي ، تجزيه و تحليل نا مناسب اطلاعات ) در بين ذينفعاني مانند بخش هاي مختلف سازمان ، سهامداران و بانکها روبرو است . بنابراين دستيابي به يک سامانه گزارشگري تجاري مناسب براي حل مشکلات و نا کارايي ها بسيار مهم است . در حالي که موج تغييرات فناوري اطلاعات و ارتباطات 6 همه عرصه ها را در بر مي گيرد ، مي توان ادعا کرد حرفه حسابداري بيش از ساير مشاغل از اثرات و منافع اين تغييرات در بهبود و اثربخشي گزارشگري مالي بهره مند شده است . توسعه بسترهاي مالي همواره دغدغه اساسي جوامع اقتصادي بوده و راهکارهاي گوناگون در اين مسير به چالش کشيده شده اند که در اين مسير ، تکنولوژي اطلاعات اين توسعه را دچار تحول شگفت انگيزي نموده است . علاوه بر هزينه بالا ، سرعت و دقت پايين ، روش سنتي (دستي) موجب بروز خطاهاي انساني در گزارش هاي مالي نيز مي شود ، به طوري که امروزه روش دستي چه در ورود اطلاعات و چه در بررسي آنها منسوخ شده است . استاندارد سازي نرم افزاري بسترهاي مالي و به ويژه بازار سرمايه ، موجب بالا بردن کيفيت بازار با امکان نظارت دقيق ، سريع و فراگير بر بازار اوليه و ثانويه ، تسهيل پياده سازي بورس الکترونيک و اطلاع رساني سريع و عادلانه به سهامداران در راستاي حمايت از حقوق سهامداران گرديده است (شفاعي و کاظمي، 1388،ص2)2.
اينترنت يک ابزار افشاء اطلاعات خاص است که اشکال انعطاف پذير از افشاء را ارائه مي دهد . بسياري از شرکتها هم بصورت اختياري اطلاعات خود را روي وب سايت خود قرار مي دهند (کلتون و يانگ ، 2008 ،ص2)7.
با وجود مزاياي گفته شده براي ارائه اطلاعات در اينترنت ، اطلاعاتي که معمولاً با فرمت HTML8 و PDF9 در اينترنت قرار مي گيرند داراي مشکلاتي براي استفاده هستند از جمله اينکه اين اطلاعات براي بکارگيري با نرم افزارهاي تحليلي و کاربرگها چندان مناسب نيستند . اينجاست که نيازمند يک راه حل براي حل اين مشکل هستيم . XBRL10 راه حلي براي اين مشکل است ، XBRL عبارتست از يکي از توسعه هاي زبان XML11 در زمينه گزارشگري مالي ، که از استانداردهاي پذيرفته شده استفاده مي کند . XBRL با عنوان بندي اطلاعات با استفاده از عناويني که قابل شناسايي براي کامپيوتر هستند امکان انجام بسياري از امور به صورت خودکار را ايجاد مي نمايد . در يک ديد وسيع داده هاي XBRL از جمله داده هاي الکترونيکي هستند . تحقيقات قبلي نشان داده اند که تغييرات شفافيت افشاي مالي الکترونيکي (شبکه اي ) روند تصميم گيري سرمايه گذاران را تحت تأثير قرار مي دهد (همان منبع،ص4)6.
در اين فصل به تبيين کليات تحقيق شامل بيان مسئله ، تاريخچه مطالعاتي ، اهميت پژوهش ، اهداف تحقيق ، مدل مفهومي تحقيق ، متغيرهاي پژوهش ، فرضيات پژوهش و تعريف واژه ها پرداخته خواهد شد .
2-1- بيان مسئله
سيستم گزارشگري XBRL به عنوان يک انقلاب در گزارشگري مالي تلقي شده که باعث کاهش هزينه توليد و دسترسي به اطلاعات جهت توليدکنندگان و استفاده‌کنندگان از اطلاعات صورت‌هاي مالي مي‌شود. از مزاياي ديگر اين سيستم گزارشگري مي‌توان به افزايش ويژگي کيفي مربوط بودن اطلاعات7 ، کاهش ميزان خطا در اطلاعات و دسترسي سريعتر و ارزانتر به اطلاعات اشاره نمود.
نظر به اهميت و فوايد قابل توجه اين سيستم گزارشگري است که رئيس کميسيون بورس اوراق بهادار آمريکا12 از آن بعنوان “گزارشگري (داده هاي) تعاملي” ياد کرده و آنرا به عنوان آينده گزارشگري مالي معرفي مي‌نمايد. نظر به اهميت و مزاياي اين نوع گزارشگري، کشورهاي متعددي در دنيا استفاده از XBRL را شروع نموده‌اند ( کشورهاي چين، اسپانيا، بلژيک، هلند، هند، ژاپن، انگلستان و آمريکا). علاوه بر اين ساير کشورها با تشکيل کارگروه‌هاي مربوطه، در حال پياده‌سازي و تهيه زيرساخت‌هاي بکارگيري آن هستند (استراليا، فرانسه، سوئد، فنلاند، امارات عربي). روند رو به رشد بکارگيري و استفاده از XBRL در دنيا نشانگر اينست که اين روش به عنوان آينده در گزارشگري مالي محسوب شده و چه بسا موجب کنار گذاشتن روش‌هاي موجود براي گزارشگري مالي گردد. از سوي ديگر، سياست‌هاي دولت ايران مبني بر توسعه بازار سرمايه از طريق اجراي اصل 44 قانون اساسي و تلاش در جهت جذب سرمايه‌هاي خارجي در بازار سرمايه کشور، نيازمند يک بازار کارا با سيستم‌هاي اطلاع‌رساني سريع، دقيق و قابل اتکاست. سيستم گزارشگري XBRLبه عنوان ابزار کاراي تهيه، تبادل و تحليل اطلاعات مالي در بازارهاي مهم سرمايه دنيا به شکل اجباري و يا اختياري مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اين سيستم گزارشگري مي‌تواند به تحقق سياست‌هاي دولت در امر تعامل با بازارهاي سرمايه دنيا و جذب سرمايه‌گذاران خارجي ممکن نمايد(سايت سرمايه گذاري غدير)13.
با توجه به اينکه هم اكنون شركت هاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران اطلاعات خود را به صورتPDF 14 در اختيار سهامداران قرار مي دهند و در صورتي كه يك سهام دار اطلاعات مالي سال هاي پيش را نياز داشته باشد بايد به طور جداگانه اقدام به باز كردن اطلاعيه ها كند درحاليکه XBRL اين امكان را فراهم مي كند كه اطلاعات به صورت يكجا در اختيار سهام داران قرار بگيرد كه از مزاياي اثبات شده XBRL به شمار مي رود و لذا چه بسا در آينده اي نزديک شرکتهاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار نيز ملزم به استفاده از اين زبان گزارشگري جهت ارائه اطلاعات خود گردند15 .
بنا بر آنچه در بالا گفته شد محقق لازم دانست تا پژوهشي را درباره علل امتناع شرکتهاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران از بکارگيري زبان گزارشگري مالي توسعه پذيراز ديدگاه صاحبنظران حرفه اي ارائه دهد تا هم به بررسي فرضيه هاي خود پرداخته و هم به ارائه اطلاعات و پيشنهادات حرفه اي راجع به اين زبان گزارشگري به جامعه حسابداري ، حسابرسي و علمي کشور بپردازد .
3-1-تاريخچه مطالعاتي
زبان گزارشگري توسعه پذير براي اولين بار در آوريل سال 1998 توسط چارلز هافمن مطرح گرديد . وي در شرکت ويل و گريگوري16 ، 17XML را براي گزارشگري الکترونيکي اطلاعات مالي ( با ايجاد نمونه هاي صورتهاي مالي و برنامه هاي حسابرسي با استفاده از XML ) مورد استفاده قرار داد. او در همان سال رئيس شرکت هاي تک تسک فورس 18را در جريان قابليت استفاده از XML در گزارشگري مالي قرار داد و سرانجام در 31 دسامبر 98 مدل ايجاد شده توسط او و مارک ژِوِت کامل گرديد . در 15 ژانويه 1999 هافمن به همراه وِين هاردينگ اين نمونه را به هيأت مديره AICPA19 ارائه کرده و آنها را متقاعد کرد که XML در حرفه حسابداري حائز اهميت مي باشد . AICPA نيز خواستار طرح توجيهي براي گزارشات مالي مبتني بر XML شد که اين پروژه XFRML نام گرفت . در آگوست 1999 ، دوازده شرکت به کميته پشتيباني از اين طرح پيوستند . سرانجام اولين نشست کميته پشتيباني 20XFRML در تاريخ 14 اکتبر 1999 صورت گرفت و در 6 آوريل 2000 نام سازمان از XFRML به XBRL تغيير کرد (شفاعي و کاظمي ، 1388،ص25)6.
در سال 2000 انجمن حسابداران آمريکا پيشنهاد کرد کميته اي جهت نظارت بر بکارگيري استاندارد گزارشگري در شرکتها تشکيل گردد ، بر اين اساس اطلاعات برخي از شرکتها بصورت نمونه در قالب XBRL تهيه شد تا قابليت هاي آن مشخص شود . از دسامبر سال 2001 که زبان XBRL بصورت يک راهکار تازه پيشنهادي مطرح شد ، عملاً در امر گزارشگري مالي شرکتها مورد استفاده قرار گرفته است . پس از پذيرش اوليه XBRL ، تلاش زيادي براي ايجاد رده بندي هاي عمومي تري از اطلاعات مالي براي استفاده در محيط اين ربان انجام شد تا اينکه در آوريل سال 2002 نخستين متن پيشنهادي براي استاندارد بين المللي حسابداري انتشار يافت . در دسامبر 2002 در بورس نيويورک 7 تصويب شد که از اين زبان استاندارد براي انتشار اطلاعات معاملات و همچنين براي دريافت گزارشات شرکتها استفاده شود و انطباق با آن از سال 2005 الزامي شود . استفاده از اين استاندارد در بورس نزدک8 نيز از سال 2004 بصورت رسمي آغاز گرديد.
در سند استراتژي توسعه بازار سرمايه آمريکا 21 براي سالهاي 2004 تا 2009 استفاده از داده هاي استاندارد ( برچسب زده يا نشان گذاري شده ) 22 مانند XBRL به عنوان يکي از بندهاي اساسي در نظر گرفته شده است . در اکتبر سال 2004 کميته بورس هاي اروپايي 23 تصويب کرد که از سال 2005 استفاده از فرمت استاندارد در انتشار گزارشات شرکتها اجباري شود . در اين راستا بودجه اي در کنسرسيوم اروپا براي بسترسازي و بکارگيري استاندارد نظام مالي با هدف برقراري امکان نظارت دقيق تر بر شرکتها تصويب شد . استفاده از XBRL براي گزارشگري قانوني بانکها در آمريکا ، موفقيت بزرگي را به همراه داشته است ، بطوري که در گزارش شوراي آزمون موسسات مالي فدرال 24 در خصوص مزاياي XBRL به مزاياي راه حلهاي مبتني بر XBRL توجه ويژه اي صورت گرفته است ( از جمله افزايش 66 تا 95 درصدي در شفافيت داده ها ، افزايش 70 تا 100 درصدي در دقت داده ها ، کاهش زمان از هفته به ساعت در بهنگام بودن و افزايش 15 درصدي در بهره وري تحليلگران) . در اين راستا و بر اساس نظر مقامات بانکداري آمريکا و نيز با توجه به موفقيتهاي کسب شده در اجراي آزمايشي XBRL در سال 2005 ، مقرر شده است گزارشگيري مالي بانکها از سال 2006 بر اين اساس صورت پذيرد و به همين نحو نيز کميسيون بورس اوراق بهادار ساير شرکتها را تشويق به پذيرش آن کرده و اميدوار است تأکيد شرکتهاي مشابه و نياز سرمايه گذاران، موجب استفاده سراسري از اين زبان گردد .
در کشور چين بيش از 800 شرکت گزارشهاي مربوط به نيمه دوم سال 2005 خود را با استفاده از سرفصل حسابهاي XBRL ( که توسط بورس اوراق بهادار شانگهاي طراحي و ايجاد شده ) تنظيم کرده اند . نهاد بين المللي XBRL25 ضمن به رسميت شناختن سرفصل حسابهاي مورد استفاده جهت گزارشگري شرکتهاي در چين ، تأييد مي کند که اين طبقه بندي بر پايه استاندارد هاي XBRL بوده و زمينه ساز پيشرفت سريع چين در استفاده از اين زبان مي باشد .
امارات متحده عربي به عنوان اولين کشور در خاورميانه ، حوزه حقوقي موقتي را براي XBRL تحت سرپرستي بورس اوراق بهادار ابوظبي 26 ايجاد کرده است که انتظار مي رود اين حوزه حقوقي جديد ، طبقه بندي XBRL را براي پشتيباني از گزارشگيري مالي توسط XBRL و تحت استاندارد بين المللي حسابداري در شرکتهاي امارات متحده عربي بکار بندد .
بر اساس گزارش هاي دوره اي انجمن بين المللي مديران مالي 27 ، استفاده از XBRL را از رتبه نهم در سال 2006 به رتبه سوم در سال 2007 ارتقاء يافته و با افزايش کاربرد داوطلبانه توسط شرکتهاي مختلف ، گسترش اين زبان شتاب بيشتري را تجربه کرده است . در واقع دنياي مجازي اين استاندارد جديد که در سال 2008 حدود 60 هزار شرکت به آن پيوسته اند ، اهميت توسعه اين استاندارد را در کشورها نشان مي دهد (همان منبع ، ص27 )2.
4-1 اهميت پژوهش
اهميت موضوع از جوانب مختلفي قابل بررسي است . يکي الزاماتي است که رشد و گسترش فناوري اطلاعات باعث آن شده است . مثلاً با گسترش فناوري اطلاعات نحوء ثبت ، پردازش و گزارشگري مالي بطور اساسي تغيير کرده و پيرو آن حوزه حسابرسي نيز تغيير يافته است . و ديگر آنکه زبان گزارشگري مالي توسعه پذير، شرکتها و ساير ارائه دهندگان داده هاي مالي و گزارشات تجاري را قادر به خودکار کردن فعاليتهاي جمع آوري اطلاعات در زبان XBRL و تهيه انواع مختلف گزارشها با استفاده از زير مجموعه هاي گوناگون اطلاعات که مستلزم حداقل تلاش مي باشد ، مي نمايد . براي مثال قسمت تأمين مالي شرکت گزارشات داخلي مديريت و صورتهاي مالي ، مدارک مورد نياز ماليات و قوانين و گزارشات مانده حسابها براي اعتبار دهندگان را سريعتر و قابل اتکاتر تهيه مي نمايد . بجز انتقال اتوماتيک داده ها ، حذف فعاليتهاي زمانبر و خطاپذير ، امکان بررسي صحت اطلاعات توسط نرم افزار فراهم مي شود . واضح است که اهميت ديگر اين پژوهش در آنست که بدانيم XBRL بعنوان يکي از دستاوردهاي فناوري اطلاعاتي نقش بسيار حساسي در ارائه سريعتر و قابل اتکاتر اطلاعات براي شرکتها و يا ديگر ازائه دهندگان دارد . و همانطور که در بالا گفته شد XBRL با خودکار سازي فرايندهاي ورود ، پردازش و توزيع اطلاعات باعث اولاً کاهش بهاي توليد اطلاعات و ثانياً جلوگيري از فعاليتهاي پر زحمت و مستعد اشتباه ورود دستي ، ورود مجدد و … مي گردد . از طرف ديگر شاهد پذيرش اين زبان گزارشگري با رشد فزاينده اي در سطح بين المللي هستيم که با توجه به نزديکتر شدن ارتباط بين کشورها و مسائلي که تجارت جهاني در پي خواهد داشت لزوم آشنايي با XBRL و حسابرسي آن بيشتر عيان مي گردد . به ويژه براي شرکتهاي حسابرسي که آيا بدون آشنايي با XBRL و حسابرسي آن3 اصلاً قادر به رقابت و بقاء خواهند بود يا خير (فريور ليلان ،1386،ص10)4.
با توجه به آنچه گفته شد ، به نظر مي رسد آشنايي با XBRL از اهميت بالايي بويژه در آينده نزديک ، در کشور ايران برخوردار خواهد بود ، لذا لازم است تا جامعه حسابداري و حسابرسي ايران با اين مهم آشنا شوند تا موجب شناسايي عوامل موثر در ايجاد و گسترش آن گردد .
5-1 اهداف تحقيق
اين پژوهش به دنبال يافتن دلايلي است که موجب مي شود بر خلاف مزايايي که بکارگيري زبان گزارشگري مالي توسعه پذبر دارد ، در کشور ايران چندان مورد توجه نباشد . بدين منظور تلاش مي نمايد تا به اهداف ذيل دست يابد :
1- شناسايي موانع بکارگيري زبان گزارشگري مالي توسعه پذير و ارائه پيشنهادات و راهکارهايي جهت رفع موانع موجود
2- روشن شدن برخي از جوانب نظري موضوع تا بعضي از دلايلي که از ديدگاه نظري سبب عدم استفاده از XBRL ميگردد ، شناسايي و مورد بررسي قرار گيرد
3- آشنايي با ساختار و کاربردهاي XBRL و تشريح نحوه عملکرد آن
4- بررسي مزايا و معايب XBRL
6-1 مدل مفهومي تحقيق
روابط بين متغيرها
اين مدل برگرفته از مدل تروشاني و رائو1 (2007 ) مي باشد که با اندک تغييراتي جهت اين پژوهش مورد استفاده قرار گرفته است .
7-1 متغيرهاي پژوهش
اين پژوهش شامل دو نوع متغير است : متغير مستقل و متغير وابسته
متغير وابسته در اين پژوهش عبارت است از :
امتناع شرکتها ي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران از بکارگيري زبان گزارشگري مالي توسعه پذير
متغيرهاي مستقل اين پژوهش عبارتند از :
الف – عدم اطلاعات فني و آگاهي لازم از وجود زبان گزارشگري مالي توسعه پذير
ب – مهيا نبودن شرايط پذيرش زبان گزارشگري مالي توسعه پذيردر کشور ايران
ج – عدم صرفه اقتصادي در بکارگيري زبان گزارشگري مالي توسعه پذير
د – عدم نياز به استفاده از زبان گزارشگري مالي توسعه پذير
8-1 فرضيات پژوهش
در اين تحقيق به منظور يافتن دلايل عدم بکارگيري زبان گزارشگري مالي توسعه پذير XBRL توسط شرکتهاي پذيرفته شده بورس اوراق بهادار تهران ، فرضيه هايي به شرح زير تدوين شده است:
فرضيه 1 : عدم اطلاعات فني و آگاهي لازم از وجود زبان گزارشگري مالي توسعه پذير در امتناع شركتها از بكارگيري آن موثر است .
فرضيه 2 : مهيا نبودن شرايط پذيرش زبان گزارشگري مالي توسعه پذير در کشور ايران در امتناع شركتها از بكارگيري آن موثر است .
فرضيه 3 : عدم صرفه اقتصادي در امتناع شركتها از بکارگيري زبان گزارشگري مالي توسعه پذير موثر است.
فرضيه 4: عدم نياز به زبان گزارشگري مالي توسعه پذير XBRL در امتناع شركتها از بکارگيري زبان گزارشگري مالي توسعه پذير موثر است .
9-1 تعريف واژه ها
زبان نشانه گذاري تحت وب28 :
زبان نشانه گذاري تحت وب زباني است براي تنظيم صفحاتي که مي توانند انواع اطلاعات متنوع وب را نمايش دهند و همچنين براي ايجاد اسناد و ايجاد ارتباط ميان آنها مورد استفاده قرار مي گيرد . تصاوير رنگي که بر روي وب مشاهده مي کنيد ، فرمهايي که پر مي کنيد . نوارهايي که در هر عبور بر روي صفحات نقش بسته اند ، در نتيجه وجود زبان نشانه گذاري تحت وب مي باشند . شرکتهاي نرم افزاري متعددي اقدام به ساخت و فروش برنامه هاي نرم افزاري خوانندن و نوشتن زبان نشانه گذاري تحت وب خاص خود را کرده اند اما هيچ يک از آنها مالک HTML نيستند . HTML استاندارد بين المللي است که توسط فرآيند سياسي پيچيده اي نگهداري و به روز مي شود ( احمدي فصيح ، 1381، ص42)2.
نشانه3 :
نشانه ها را مي توانيم يک واژه ( عنوان ) يا يک گروه واژه کليدي بدانيم که همانند يک کانال ارتباطي عمل کرده و کاربر را به اطلاعات مرتبط راهنمايي مي نمايد . از نشانه براي علامتگذاري عناصري چون متن و تيتر ( عنوان ) استفاده مي شود تا براي مرورگرهاي وب 4 مشخص شود که اين عناصر را چگونه به کاربر نشان داده و به درخواستي مانند فعال کردن يک ارتباط 5 از طريق فشردن يک کليد يا دکمه ماوس چگونه پاسخ دهند .
نشانه لزوماً يک واژه تنها نبوده و ممکن است چند وازه يا يک جمله بصورت يک نشانه در نظر گرفته شوند . بطور مثال ” حقوق صاحبان سهام ” مي تواند يک نشانه باشد که با کليک کردن بر اين نشانه ها در XBRL گزينه هاي مرتبط با آن ظاهر مي شود. نشانه ها با توجه به رفتار کاربران ايجاد مي شوند و هر کاربر مي تواند براي موضوعي که مي خواند نشانه تعريف کند تا علاوه بر خود ، به ديگران در جستجوي اطلاعات کمک کند . براي مثال <Asset>1000</Asset> کلمه هاي (دارايي) Asset به همراه علائم < و > يک نشانه ( عنوان ) ناميده مي شود بايد توجه داشت که عناوين آغازين داراي علامت <…> و عناوين پاياني داراي علامت <…/> هستند (شفاعي و کاظمي ، 1388،ص39)6.
زبان نشانه گذاري توسعه پذير:
XML 29 يا همان زبان نشانه گذازي توسعه پذير ، توسط 30W3C براي تعريف و انتقال داده به شکلي که امکان ايجاد ( اضافه کردن ) عناوين مورد نياز وجود داشته باشد ، توسعه يافت . ( بر خلاف 31HTML که در آن عناوين از قبل تعريف شده اند ) ( سايت آي اِي اِس بي )32 .
زبان توسعه پذير:
زبان توسعه پذير به اين معناست که بعد از طراحي ، در تاريخ هاي بعدي به سهولت مي توان ترکيب هايي جديد را به آن افزود . همچنان که انتظار مي رود لازم است قواعد يا خصوصيات اين زبان به گونه اي مديريت شود که در طراحي آن سازگاري و يکنواختي منظور شود( سعيدي و ديگران ، 1385 ،ص132)5.
زبان گزارشگري مالي توسعه پذير6 :
زبان گزارشگري مالي توسعه پذير عبارتست از يک زبان براي مبادله الکترونيکي داده هاي مالي تجاري که در حال ايجاد يک انقلاب در گزارشگري مالي در سراسر جهان مي باشد . اين زبان مبتني بر زبان نشانه گذاري توسعه پذير XML مي باشد (سايت ايکس بي آر اِل)7 .
زبان گزارشگري توسعه پذير يک چارچوب مبتني بر زبان نشانه گذاري XML است که بطور آزادانه امکان تبادل اتوماتيک و ارائه قابل اطمينان اطلاعات مالي در سراسر جهان و براي کاربرد هاي متفاوتي را فراهم و تسهيل مي کند . اين زبان گزارشگري تجاري جديد اين توانايي را در اختيار شرکتها و اشخاص مي گذارد تا به يک شيوه کاملاً انعطاف پذير و بسيار سريع ، اطلاعات مالي را مورد استفاده ، تحليل و ارائه قرار دهد (ماهوترا و گريت ، 2004 ،ص73 )8.
زبان گزارشگري اطمينان بخشي توسعه پذير9 :
زبان گزارشگري اطمينان بخشي توسعه پذير يک توسعه از XML است و جهت بسط XBRL به منظور مشارکت در قابليت اتکاء اطلاعات تهيه شده در محيط XBRL طراحي شده است . يک سند XARL شامل عناوين ويژه اي است که بيانگر نوع حسابرسي ، تاريخ حسابرسي ، امضاء ديجيتالي حسابرسان ، قابليت اتکاء سيستم و … مي باشد .
زبان XARL قصد ندارد تا استاندارد جديد حسابرسي وضع کند بلکه با ايجاد يک زبان ديجيتالي در پي بهبود ارزش XBRL در ارتباط با حسابرسي مبتني بر استانداردهاي موجود مي باشد( بوريتز و نو، 2003 ،ص4)33 .
رده شناسي34 :
رده شناسي فرآيند دسته بندي مجموعه اي از داده ها مي باشد . در يک حالت بهينه با استفاده از رده شناسي مي توان تعدادي فايل و سند را به يک منبع اطلاعاتي تبديل کرد به طوري که توسط کاربر قابل مرور ، جستجو و پيمايش باشد . رده شناسي را مي توان با ساختار پوشه ها35 مقايسه کرد . با اين تفاوت که دسته بندي داده ها داراي قوانين و قواعد خاص و منظمي مي باشد . اين ساختار که در اغلب موارد شامل تعداد زيادي ارتباط36 مي باشد که باعث دسترسي سريعتر و راحت تر کاربر به اطلاعات خواهد شد (شفاعي و کاظمي ،1388،ص41 )5.
سند نمونه6 :
پس از تهيه يک رده شناسي ، داده ها در آن قرار گرفته و پردازش مي شوند که نتايج حاصل از اين پردازش سند نمونه نام دارد که شامل رشته اي از داده هاي نشانه گذاري شده است . سند نمونه يکي از روشهاي بيان ساختار اطلاعاتي يک فايل است . کاربر مي تواند با استفاده از سند نمونه داده ها ، قالب و مجموعه نشانه هاي لازم براي تعيين ساختار اطلاعات را بطور دلخواه تعريف کند . سند نمونه مي بايست حداقل با يک واژه نامه در ارتباط باشد تا مفاهيم و مراجع و آنرا تعريف نمايد (شفاعي و کاظمي، 1388،ص41 )7.
پايگاه داده8:
پايگاه در اصل مجموعه اي از اطلاعات به هم مرتبط است که با يک روش سيستماتيک مي تواند به پرسش هاي کاربر پاسخ دهد . در XBRL وقتي اطلاعات تجاري وارد برنامه شود هر يک از اين اطلاعات در رده شناسي با نشانه هاي مربوط به برنامه علامت گذاري مي شوند . بعنوان مثال : در يک شرکت فرضي ، دارايي هاي غير جاري در اسفند 1387 برابر 110.000.000 واحد پولي است. در XBRL اين اطلاعات بصورت زير تعريف مي شود(شفاعي و کاظمي ،1388،ص40 )9.
رده شناسي :
Item type = non current assets (دارايي غير جاري)
<Period> <end data >1387-12-30</end data> </Period> <non current assets> 110000000</non current assets>
پس از اينکه اطلاعات بصورت رده شناسي در XBRL تعريف شدند ، نتايج حاصله در سند نمونه ذخيره مي شوند . بر خلاف گمان بسياري از کاربران براي اينکه بتوان قسمتي از اطلاعات را استفاده کرد نيازي نيست تا همه اطلاعات پايگاه داده توسط XBRL بررسي شوند و فقط اطلاعات مورد نظر کاربر در XBRL باز مي شود . در واقع سطح نياز اطلاعاتي کاربر ، تعيين کننده سطح اطلاعاتي است که بايد باز شود (شفاعي و کاظمي ،1388،ص40 )1.
واژه نامه 2 :
واژه نامه XBRL سيستمي براي توصيف و طبقه بندي محتواي صورتهاي مالي و ساير انواع گزارشهاي مالي است . هر واژه نامه در بر گيرنده تمام سرفصل هاي مندرج در صورتهاي مالي ، روابط رياضي و مفهومي مابين آنها به همراه عنوان هاي مربوط به آنهاست . به اين ترتيب واژه نامه هاي متعددي مي تواند براي صورتهاي مالي صنايع مختلف وجود داشته باشد . مراجه معتبر حسابداري تا کنون واژه نامه هاي متعددي سازگار با استانداردهاي گزارشگري مالي منتشر کرده اند که زمينه را براي استفاده از واژه نامه هاي استاندارد فراهم ميکند . برخي از واژه هاي متداول عبارتند از : درآمد3، هزينه4 ، نتيجه5 ، تبليغات6 ، بازاريابي و فروش7 ، سود8 ، بهره خالص9 و … (شفاعي و کاظمي ،1388،ص42)10 .
فرا داده 37
فراداده عبارت است از داده راجع به مِتا داده38 از ترکيب دو کلمه يوناني مِتا و کلمه يوناني ديتا39 ايجاد شده که هر دو به معناي داده مي باشند . در XBRL مي توان آنرا بدين شکل توصيف نمود : يک سري اطلاعات قابل فهم براي کامپيوتر راجع به مفاهيم تجاري به عنوان مثال اصطلاح حسابداري “دارايي ” براي افرادي که با گزارشگري مالي آشنا هستند معاني زيادي دارد در حاليکه هيچ مفهومي براي يک کامپيوتر ندارد تا زمانيکه به آن گفته شود که چگونه آنرا تفسير نمايد (فريور ليلان ،1386 ، ص15)4.
شِما5 :
شِماي XBRL به همراه پايگاه ارتباط XBRL با يکديگر واژه نامه XBRL را تعريف مي نمايند . هدف شِما عبارتست از تعريف اجزاء ( مفاهيم ) واژه نامه و دادن يک نام به هر مفهوم و توصيف ويژگيهاي آن (فريور ليلان ، 1386،ص15)6.
پايگاه ارتباط7
پايگاه ارتباط XBRL به همراه شِماي XBRL با يکديگر واژه نامه XBRL را تعريف مي کنند . واژه نامه ها تنها با اجزاء هسته اي ( مفاهيم ) تعريف شده در يک شِـماي واژه نامه کارايي ندارند . هدف پايگاه ارتباط XBRL عبارتست از ترکيب عناوين و منابع با مفاهيم و مشخص کردن روابط بين آنها (فريور ليلان ، 1386،ص16)8 .
فصل دوم
مروري بر ادبيات تحقيق
1-2- مقدمه:
در آينده ارائه گزارشهاي مالي بصورت ديجيتالي در خواهد آمد . اين سوال که کدام زبان مبادله اطلاعات استاندارد مي باشد ، هنوز بدون جواب است . در حال حاضر ، بيشتر ارائه اطلاعات مالي ديجيتالي به زبان نشانه گذاري فرامتن HTML مي باشد که روش ارائه اطلاعات را کنترل مي کند . اما عدم شناسايي محتوا سودمندي اينگونه اطلاعات را کاهش مي دهد . شکل زبا نشانه گذاري فرامتن HTML بسادگي اجازه جستجو ، تحليل و يا پردازش اطلاعات را نمي دهد . پيشرفتهاي بشر بويژه آن بخشي که مربوط به اينترنت مي باشد تا حد زيادي گزارشگري مالي را تحت تأثير قرار داده است . اولين مرحله استفاده از اينترنت در گزارشگري مالي که اصطلاحاً گزارشگري مالي الکترونيکي ناميده مي شود ، استفاده از اينترنت براي ارائه اطلاعات ( صورتهاي مالي) شرکتها بود . در اين مرحله از زبانهاي HTML يا PDF استفاده مي شد که اطلاعات مالي شرکت را همانند يک عکس در اختيار استفاده کننده قرار مي داد . با استفاده از اينترنت در اين مرحله سرعت و ميزان دسترسي استفاده کنندگان اطلاعات مالي به اين اطلاعات افزايش چشمگيري داشت . اما اين نوع گزارشگري الکترونيکي امکان تجزيه و تحليل و داد و ستد هوشمند اطلاعات را نمي داد . گام دوم در اين زمينه استفاده از زبان گزارشگري مالي توسعه پذير ( XBRL) بود . در اين زبان به هر



قیمت: تومان

پاسخ دهید